དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ཞི་གནས།
དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ཞི་གནས།
གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ། ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་གཉིས། དང་པོ་ལའང༌། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གོ །དང་པོ་ལ་ལུས་གནད་དང་སེམས་གནད་དོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་བཅའ་བའོ། །ཆོས་བདུན་ནི། རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང༌། ལག་པ་མཉམ་གཞག་བྱས་ལ་ལྟེ་འོག་སོར་བཞིའི་མཚམས་སུ་བཞག་སྟེ་གྲུ་མོ་མ་གུག་པར་བསྲང༌། དཔུང་པ་རྒོད་གཤོག་ལྟར་བརྒྱང༌། མགྲིན་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་ཨོག་མས་ཨོལ་མདུད་ནོན་པ་དགུག །སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲང༌། མིག་སྣ་རྩེའི་སོར་བཞིའི་ཐད་ཀྱི་ནམ་མཁར་རྫི་མ་མི་གཡོ་བ་ཅིང་ཡ་ཡོ་ཁྱར་ཁྱོར་མེད་པར་གཏད། མཆུ་ཅུང་ཟད་སྦྱར་བ་སོ་ལ་བར་བག་ཙམ། ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར་ལ་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འཁོད་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས། སྒྲུབ་པོ་བདེ་བའི་སྟན་འདུག་སྟེ། །མིག་ནི་སྣ་རྩེར་གཏད་བྱས་ནས། །སྣ་མཐོང་ལྟ་བའི་ཚད་དུ་ཞོག །ཕྲག་དཔུང་མཉམ་ལ་ལྕེ་རྐན་སྦྱར། །སོ་དང་མཆུ་ནི་བདེ་བར་བཞག །དབུགས་ཀྱི་དབྱུང་རྔུབ་གློད་ནས་ནི། །ཅུང་ཟད་རྩོལ་བ་བྲལ་བ་ཡི། །རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལེགས་གནས་ཤིང༌། །དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང༌། སྐྱོན་གསུམ་དང་བྲལ་བར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བཞི་ལུས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་ནི། །བདེ་དང་ཡངས་དང་ལྷོད་དང་གསུམ། །ཞེས་པར་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་བཅས་པའི་དགོས་པ་ནི། ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་ལས། །ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། རྗེ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་ཀྱང༌། ཕ་རི་ལྟ་ན་ཚུ་རི་ནས་སྟོན། །སྟོང་པ་འདོད་ན་སྣང་བ་གཏན་ལ་ཕོབ། །སེམས་གནས་པར་འདོད་ན་ལུས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་ཆུན། ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པས་རྟེན་ལུས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཅིངས་ཙ་ན་བརྟེན་པ་སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུ་རང་འགགས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟེན་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་ལ་ལྕགས་བཅུག་ན་བརྟེན་པ་མི་ལ་འགྲོ་ས་མི་ཡོང་བ་བཞིན་ནོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
进入正行之后，奢摩他（止）。
进入正行之后，奢摩他（止）。
第二，进入正行中有奢摩他（止）和毗婆舍那（观）两种。第一种又分为总体和特殊。第一种包括身体要点和心的要点。首先，身体要点是摆好毗卢遮那七法。七法是：双腿结跏趺坐，双手结等持印放在脐下四指处，肘部挺直不弯曲，双肩如鹫翅般展开，颈部如铁钩般下巴压喉结微收，脊椎如箭般挺直，眼睛注视鼻尖前四指处的虚空，不动眼睑，不晃动不摇摆，嘴唇微闭，牙齿间稍留空隙，舌抵上颚，坐在舒适的座垫上。如《金刚鬘经》所云："修行者坐于舒适座，眼睛注视鼻尖，保持可见鼻尖的距离。肩膀平衡，舌抵上颚，牙齿和嘴唇自然放松，呼吸吐纳放松，稍离用力，安住于金刚跏趺坐，如是具足手印。"应当远离三种过失，如说："四大元素身体姿势，舒适、宽敞、放松三者。"如此摆设的必要性，如《喜金刚》中说："大智慧住于身中，完全断除一切分别，遍及一切事物，住于身却非从身生。"如时轮金刚大师也说："若要观彼岸则从此岸示现，若求空性则确立显现，若欲心住则用身体调节术束缚。"等等无量教言，意为当用调身术束缚载体身体时，所载的心就不会动摇散乱，自然止息，就像把房子的门上了锁，住在里面的人就无处可去一样。


 །དེ་ལྟར་སེམས་མི་རྟོག་པ་ལ་ཐིམ་སོང་ཙ་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྷག་མཐོང་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་གནས་དགོས། སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལུས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་གཅུན་དགོས། མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་བས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ཐོག་གཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པས་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་དུས་རིང་པོར་འགོར་ཏེ། སམྦུ་ཊི་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང༌། །བཞི་སྟོང་དག་གི་ཆོ་གས་ནི། །ལུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་དང༌། འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང༌། ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གིས་ལུས་གནད་བསྟན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ཅིང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གསུངས་པ་དང༌། མན་ངག་དུ་མ་ལས་ཀྱང༌། །ལུས་དྲང་བས་རྩ་དྲང༌། རྩ་དྲང་བས་རླུང་དྲང༌། རྩ་རླུང་གནད་དུ་ཆུན་པས་སེམས་ཟིན་པ་ཡིན། ལུས་ཀྱོག་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྒོམས་ན་ཅི་ཙུག་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཟིན་པ་མི་འོང༌། རྣམ་རྟོག་གི་རྟ་རླུང་ཡིན། །རླུང་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ཟིན་པས་སེམས་ཟིན་པ་ཡིན། སྤྱིར་སེམས་ཀྱིས་རླུང་ཟིན་པ་དང༌། རླུང་གིས་སེམས་ཟིན་པ་གཉིས་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་དང་ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་པ་ཡིན་པ་ལས། དང་པོ་ནི་སེམས་མ་བཅོས་པར་བཞག་པས་རྟོག་པ་གྱ་གྱུ་ཐམས་ཅད་རང་སར་ཞི་འགྲོ་བ་དེ་སེམས་ཀྱིས་རླུང་ཟིན་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་བླ་མ་སྤྱི་བོར་བསྒོམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་རང་ལ་བསྟིམ་སྟེ། སྣ་བུག་ནས་རླུང་རོ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་སངས་ཀྱིས་བུས་རླུང་གིས་ནད་གདོན་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་སོང་བར་བསྒོམས་ཏེ་སྟེང་རླུང་ཚུར་བཟུང་འོག་རླུང་རང་སང་བཞག །དམིགས་པ་མདུན་དུ་གཏད་དེ་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་སེམས་མི་ཟིན་ཀ་མེད་དེ། དེ་ནི་རླུང་གིས་སེམས་ཟིན་པའོ། །འདི་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུས་ལ་བསྒྲིགས་པས་རྟོགས་པ་སེམས་ལ་འཆར་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ཆོས་ཐུན་ཉི་ཤུ་པ། དམིགས་པ་བཅུ་དགུ་པ། བསྡུ་ན་འདི་མི་དགོས།། ༈ །།གཞན་ཡང་ལུས་གནད་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཅས་པའི་དགོས་པ་ནི། རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་པས་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲག་དོག་ཞི་བ་དང་བར་གཅོད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
当心融入无分别时，也会证悟俱生智慧胜观。为了见到此智慧，需要心住。为了使心安住，需要用身体调节术来调伏。因为显宗乘者无法将俱生智慧一次性确立于心相续中，所以不能在一生一身中获得佛果，需要长时间。如《三昧续》所说："八万四千法蕴的仪轨，若不了知身体的真实性，所有这些都无果。"《律经》中也讲述：外道五百仙人见到一只猴子向他们示范身体要诀，因此获得五种神通并证得独觉菩提的故事。许多口诀中也说："身体端正则脉道端正，脉道端正则气息端正，控制脉气要点则能掌握心。如果弯曲身体而修行，无论怎样努力都不能掌握心。妄念的坐骑是气，当气息正确运行并被掌握时，心就能被掌握。"一般而言，心掌握气和气掌握心这两种方式是大婆罗门和那洛巴的观点。第一种是：将心不加改造地安置，所有弯弯曲曲的念头自然平息，这就是心掌握气。第二种是：观想上师在头顶，祈祷："请加持我心中生起禅定"，然后将上师融入自己，从鼻孔将所有不净气息完全呼出，观想通过呼吸，所有疾病、魔障和分别念都排出体外，吸入上气，放松下气，将注意力集中在前方，自然安住，这样心必定会安住，这就是气掌握心。这也是"调整身体的缘起，智慧就会在心中显现"这句话的含义。详细内容见《二十法座》和《十九观想》，概括时可不必。
此外，正确摆设身体姿势的必要性：结跏趺坐使下行气入中脉，平息嫉妒烦恼，并使障碍无法侵扰。


 །ལག་པ་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལྟེ་འོག་སོར་བཞིར་བཅས་པས་ཆུ་བླུད་དབུ་མར་ཚུད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་ཞི་བ་ཡིན། སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲང་ཞིང་དཔུང་པ་རྒོད་གཤོག་ལྟར་གདེང་པས་ས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་གཏི་མུག་ཞི། མགྲིན་པ་བྲང་ལ་གུག་ཙམ་བྱས་པས་མེ་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་འདོད་ཆགས་ཞི། མིག་མི་བཙུམ་པར་སྣ་རྩེ་ནས་སོར་བཞིའི་ཐད་དུ་ལྟ་བ་དང་ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར་བས་རླུང་གི་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་ང་རྒྱལ་ཞི་ཤེས་པ་གསལ་བར་བྱེད། དེའང་སེམས་གནད་རླུང༌། རླུང་གནད་རྩ། རྩ་གནད་མིག་ལ་ཡོད་པས་ལྟ་སྟངས་མ་འཆུགས་པ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ལུས་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་ལྔའམ་བདུན་བཅས་པས། དུག་ལྔ་རང་ཞིར་འགྲོ་ཞིང་རླུང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་ནས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རང་འགགས་ལ་འབོལ་ཤིག་གེ་དངས་སིང་ངེར་འགྲོ་ཞིང་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་འཆར་བས་ལུས་གནད་གལ་ཆེ། །ལུས་སྙེས་པ་དང་ཁྱག་ཁྱོག་སོགས་གནད་དུ་མ་སོང་ན་རྟོག་པ་འཕྲོས་ནས་སེམས་མི་ཟིན་ཞིང༌། འཁྲུལ་འཁོར་གཡས་སུ་ཡོ་ན་དང་པོ་གསལ་ཉམས་སྐྱེ། དེ་ནས་ཞེ་སྡང་རང་རྒྱུད་པ་འབྱུང་ཞིང་གདོན་རྒྱལ་པོ་སོགས་གནོད་པའི་ཉེན་ཡོད། །གཡོན་དུ་ཡོ་ན་དང་པོར་བདེ་ཉམས་དང་དེ་ནས་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་འབྱུང་ཞིང་གདོན་གླུ་དང་མོ་རིགས་སོགས་གནོད། མདུན་དུ་གུག་ན་དང་པོར་མི་རྟོག་པ་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ་དེ་རྗེས་སུ་གཏི་མུག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་གདོན་ས་བདག་ལ་སོགས་པ་གནོད། ཁྱད་པར་དུའང་མི་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གྲོས་བྱས་པ་མཐོང་ན་འདི་གཉིས་ང་ལ་ཁ་ཟེར་བ་འདུག་སྙམ་པ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་བསྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ལོག་པའི་ཉེས་པ་དུ་མ་འབྱུང༌། ལུས་གནད་རྒྱབ་ཏུ་དགྱེ་ན་དང་པོར་སྟོང་ཉམས་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ། དེ་ནས་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་གོང་གི་གདོན་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པའང་འཆར་ཁྱད་པར་སེམས་མི་གནས་ཤིང་རྟོག་པ་འཕྲོ། ལུས་སྔོ་སྐམས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁམས་འཛག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེས་ན་ཉེས་པ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་གནད་ལུས་གནད་ཡིན་པས་འཁྲུལ་འཁོར་མ་ཆུགས་པ་གལ་ཆེའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་ལྔ་ནི། བླ་མ་ཞང་གིས། ལུས་ཀྱི་གནད་ལ་ལྔ་སྟེ། །མདའ་ལྟར་བསྲང་བ་དང༌། ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་དགུག་པ་དང༌། རེའི་མིག་ལྟར་བསྣོལ་བ་དང༌། ལྕགས་སྒྲོག་ལྟར་བསྡམ་བ་དང༌། ལྀ་ལྀ་ལྟར་བསྒྲིམ་པའོ། །མདའ་ལྟར་བསྲང་བ་ནི། སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲང་བ་སྟེ་དཔེར་ན་མདའ་བསྲང་བ་དེ་ཐད་ཀར་བསྲངས་པས་མི་སྲོངས་ཏེ་ཀྱོག་ཕྱོགས་སུ་དྲག་པོར་སྲོང་བ་བཞིན་དུ་གསུས་ཆུང་བའི་གཉེར་མ་གསུམ་པོ་དྲང་བ་ཙམ་དུ་སྐེད་པའི་ཚུགས་དགྱེ་ལོག་གིས་གཏོང་བ་སྟེ་དེའི་དགོས་པ་ནི་རྩ་གསུམ་རང་གནས་སུ་གནས་ལ་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་དྲང་ཐད་ཀྱིས་སོང་བས་རྩ་མདུད་གྲོལ་ཏེ་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་སླའོ། །ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་དགུག་པ་ནི་མགྲིན་པ་ཡིད་ཙམ་རང་བབས་སུ་དགུག་པ་སྟེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་རྩ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཉ་མོ་ཁ་གདངས་པ་ལྟ་བུ་ནས་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་བ་དེ་བཀག་པས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའོ། །རེའི་མིག་ལྟར་བསྣོལ་བ་ནི་རྐང་པའི་ལོང་བུ་བསྣོལ་བ་སྟེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་དོད་པོ་ཡིན་པས་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའོ། །ལྕགས་སྒྲོག་ལྟར་བསྡམ་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མདུད་པའམ་སྒོམ་ཐག་ལ་སོགས་པས་པུས་མོ་ནས་ཚུར་དམ་པར་འཁྱུད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་དགོས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནད་མི་འཆུགས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྀ་རྀ་ལྟར་བསྒྲིམ་པ་ནི་འཕོངས་སུ་གོས་ཀྱི་འབོག་བཅུག་ནས་འོག་སྒོ་དྲག་ཏུ་སྡོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་རྩ་རླུང་གཉིས་ནང་ཕྲད་ནས་བདེ་དྲོད་མྱུར་ཏུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
双手结等持印放在脐下四指处，使得水气入中脉，平息嗔恨烦恼。脊椎如箭般挺直，双肩如鹫翅般扬起，使得地气入中脉，平息愚痴。颈部稍微向胸弯曲，使火气入中脉，平息贪欲。眼睛不闭合而注视鼻尖前方四指处，舌抵上颚，使得风气入中脉，平息傲慢并使心识明晰。因为心的要点在气，气的要点在脉，脉的要点在眼睛，所以眼睛的注视方式不要出错非常重要。如此摆设身体禅定五法或七法，五毒自然平息，气心自然进入中脉，一切分别念自然止息，心变得柔软、明亮、清澈，迅速生起证悟，因此身体姿势非常重要。如果身体懒散、歪斜等未入要诀，分别念会散乱，心不能稳定。如果身体调节向右倾斜，开始会产生明晰的体验，然后产生自生的嗔恨，有被国王鬼等伤害的危险。如果向左倾斜，开始会产生乐受，之后会产生强烈的贪欲，有被歌妓鬼或女性鬼等伤害的危险。如果向前弯曲，开始会自然生起无分别，之后会变成愚痴，有被地神等伤害的危险。特别是当看到两人等在商议时，会认为"这两人在说我坏话"并产生不悦等，生命持气错乱会产生多种过失。如果身体姿势向后仰，开始会自然生起空性体验，之后会产生傲慢等烦恼，前述的鬼类分别念也会生起，特别是心不安住，念头散乱。身体会变得青灰干枯，精液漏泄等过失会产生。因此，为了不产生任何过失并圆满一切功德，关键在于身体姿势，所以身体调节不出错非常重要。
禅定五法是：张上师说："身体要点有五：如箭般挺直，如钩般勾起，如螺眼般交叉，如铁锁般束缚，如铃铛般紧绷。"如箭般挺直是指脊椎如箭般挺直，就像校直箭时不是简单地伸直，而是向弯曲的反方向用力弯，同样，腹部的三道皱纹要稍微直立，通过反向伸展腰部。这样做的目的是使三脉保持自然位置，中脉直挺，解开脉结，使气容易进入中脉。如钩般勾起是指颈部略微自然下勾。这样做的目的是阻止气和妄念从左右两脉如张口之鱼般散出，从而生起无分别。如螺眼般交叉是指双脚踝交叉。这样做的目的是作为金刚跏趺坐的替代，使障碍无法侵扰。如铁锁般束缚是指用金刚结或禅带等从膝盖处紧紧束缚。这样做的目的是使身体姿势不出错。如铃铛般紧绷是指在臀部放置布垫，紧闭下门。这样做的目的是使脉气内在相遇，迅速生起乐暖。


 །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་གནད་ལྔ་པོ་འདི་ལ་རྗེ་བཙུན་མར་བ་ལྷོ་བྲག་པའི་ཞལ་ནས། བོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་བས་ངའི་ལུས་གནད་ལྔ་པོ་འདི་གདམས་ངག་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། །ངའི་ལུས་གནད་ལྔ་པོ་འདི་བཅས་པའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་རང་ཚུད་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེའི་གནད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་ནས་གཏུམ་མོ་རང་འབར་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེའི་གནད་ཀྱིས་སྤྱི་བོ་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རང་བབས་སུ་འབབས་པ་ཡིན། དེས་བདེ་བ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན། དེས་རྣམ་རྟོག་ཆེད་དུ་དགག་མི་དགོས་པར་མི་རྟོག་པ་དབང་མེད་དུ་འཆར་བ་ཡིན། དེས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤུགས་ལ་འཆར་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས། དེས་ན་དང་པོར་ལུས་ཀྱི་གཞག་ཐབས་གལ་ཆེ་ཞིང་འདི་ཉིད་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པས་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཆ་སྙོམས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་སྔར་ཡོད་པ་སོས་ཤིང་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་དང་རྩ་རླུང་དངས་མ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པས་སྟེང་གི་ལྕིད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་མི་གནོད་པ་དང༌། རྩ་རླུང་ཐིག་གསུམ་ཚོགས་པ་གཅིག་པས་ལོ་ཟླའི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་མེད་པ་དང༌། དྭངས་མའི་དྭངས་མ་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པས་རིག་པ་རང་གསལ་རྟོགས་པ་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་གཅིག་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་སེམས་གནད་ནི། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའོ། །དེའང་འདས་པ་ནི་འགགས་ཤིང་ཞིག་པ་དང་སོང་ཟིན་པས་བསམ་བྱར་མེད་ལ། མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་མ་གྲུབ་ཡུལ་ན་མེད་པས་བརྟག་གཞིག་བྱས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ཅིང༌། ད་ལྟར་བ་དེ་ཡང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་དུ་མ་སིལ་བུ་བརྟག་མི་བཟོད་པ་བདེན་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་ཡིན་མིན་ཡོད་མེད་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཞུགས་པར་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ངང་ལ་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེའང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་བཅད་མ་བཅད་ལ་མ་ལྟོས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་སྒོམ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དུས་གསུམ་གྱི་རྟོག་པའི་བློ་རྒྱུན་མ་བཅད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད་ལག་ཏུ་བླང་བའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྲིད་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་གཉིས་པ། དམིགས་པ་ཉི་ཤུ་པའོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
关于这五种身体要点，尊者玛尔巴罗札巴说："把西藏所有教授放在一起，也不如我的这五种身体要点的教授重要。为什么呢？因为通过我的这五种身体要点的要诀，气自然进入中脉。通过这个要诀，脐部的拙火自然燃起。通过这个要诀，顶部的菩提心明点自然下降。通过这个要诀，乐感自然生起。通过这个要诀，不需要刻意遮止妄念，无分别自然显现。通过这个要诀，证悟智慧自然显现。"因此，首先身体的摆放方法非常重要，长期熟练此法，内在元素变得平衡，使寿命延长，以前的疾病痊愈，以后不再生病，脉气精华变得有力，上部重量不会压迫下部，脉气明点三者集合为一，即使住几个月甚至一年也不会不适，精华中的精华完全成熟，心性自明的证悟会不费力地生起。这是第二十一法座。
第二，心的要点：不追随过去，不迎接未来，将当下的心安住于明晰无分别的状态中。过去已经停息、消逝，已经过去，无法思考；未来尚未到来，未曾形成，不存在于境界中，即使分析考察也无意义；而现在，如果细加考察分析，就会发现它是无数前后相继的刹那，无法承受审查，没有实在的本质，因此超越心的范畴，离开思维和言语的范围。所以，不染丝毫的是非存非、好坏等执著相的污染，以无法安置的方式安置于本来的状态中，安住于明空无执的境界。虽然大手印的本质存在方式不依赖于是否断除三时的戏论，但初学者在入定时，如果不切断三时分别念的相续，禅定就不会在心相续中生起，因此在实修引导时，以这种方式引导非常重要。这是第二十二法座，第二十观想。
;


། ༈ །།དེས་ན་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་གནས་པོ་ཞིག་འདོད་ནས་བསྒྲིམས་དྲགས་ན་འཕྲོ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་མཉམ་པར་གཞག་གོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་ཙམ་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་དངོས་གྱི་ཚེ་སྒོམ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྔོན་འགྲོ་སྒོམ་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ཙམ་གྱི་རྟོག་པའང་མི་བྱེད་པར་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་འཛིན་མེད་ལྷུག་པའི་ངང་དུ་འཇོག །དེ་ཉིད་གོམས་སུ་བཅུག་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིའི་དུས་སུའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དེ་ལས་མ་ཡེངས་པར་བྱ་ཞིང༌། ཐོག་མར་ཟན་ཁམ་གཅིག་གམ་ཇ་ཧུབ་རེ་ཙམ་དང་མ་ཎི་ཚར་རེ་འདྲེན་རིང་ཙམ་མམ་ལངས་ནས་གོམ་པ་དོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་མ་ཡེངས་བར་སྐྱོང་གང་ཐུབ་བྱ། དེ་གོམས་ནས་རྐྱེན་བཟང་ངན་མི་ཚོགས་ཆེ་ཆུང་གང་གི་དུས་སུའང་མ་ཡེངས་པའི་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པ་ལ་བསླབ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་རྗེ་སྒམ་པོ་པས། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་མདུན་མི་བསུ། །ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གི་རྣལ་མར་བཙན་གྱི་ཞོག །དེ་ལ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད་ཟེར་ཙ་ན་འོ་སྐོལ་གྱི་བློ་རྣམ་རྟོག་སྔ་མའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་བ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་མདུན་མི་བསུ་ཟེར་ཙ་ན་འོ་སྐོལ་གྱི་བློས་རྣམ་རྟོག་ཕྱི་མའི་མདུན་མི་བསུ་པ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་རྣལ་མར་བཙན་གྱིས་ཞོག་ཟེར་ཙ་ན་ད་ལྟར་གང་དུའང་མི་དམིགས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སེམས་མ་བཅོས་ན་གསལ། ཆུ་མ་རྙོག་ན་དྭངས་བྱ་བ་ཡིན་པས་མ་བཅོས་པའི་ངང་ལ་རང་གར་བཙན་གྱིས་ཞོག །དེ་ལྟར་བཞག་པས་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བ་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་མམ་བ་འཇོ་བའི་ཡུན་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ཡོང༌། དེ་ཡུན་རིང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་ལྟ། ཐུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་བསྒོམ། དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་རྟོག་གཅིག་ཡོང་དེ་ལ་གློད་ནས་འཇོག །འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བྱ་བ་ཡིན་པས་གློད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་གློད་ཅིང་བསྒོམས་པས་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ཡུན་ཇེ་རིང་ཇེ་རིང་ཅི་ཞིག་ཙ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་ནང་དུ་འཕྲལ་གྱིས་འགྲོ་བ་འོང༌། དེ་ལྟར་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱ་བ་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ཞེས་དང༌། ཌོམྦྷི་ཧེ་རུ་ཀའི་དགོངས་པ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ནི། ཆུ་མ་རྙོག་ན་དྭངས་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་མ་བཅོས་པར་བཞག་གོ །ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ་བཞིན་དུ་ཚོགས་དྲུག་མི་དགག་པར་རང་ལུགས་སུ་གཞག་གོ །དུས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡེངས་པར་གཞག་གོ །ཞེས་དང༌། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས། མེད་པའི་ངང་ལ་ལྷོད་དེ་ཞོག །ཡལ་ལེ་ཕྱད་དེ་འཛིན་མེད་ཞོག །ཅེས་པ་ནི་སེམས་ནི་བཙལ་བས་མི་རྙེད། བལྟས་པས་མི་མཐོང༌། བརྟགས་ན་མ་གྲུབ། བཟུང་ན་མི་ཟིན། བཏང་ན་མི་འགྲོ། བཞག་ན་མི་སྡོད། བསྲེས་ན་མི་འདྲེ། ཕྱེ་བས་མི་ཕྱེད། ཕྲལ་བས་མི་ཕྲོལ། བལྟས་པས་མི་ཤེས། བཤད་པས་མི་རྟོགས། དཔེ་གང་གིས་ཀྱང་མི་མཚོན། ཐོག་ཏུ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕེབས། མིང་གང་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
因此，为了使心安住，如果过于执著于需要一个安住之处而过度用力，反而会成为散乱的条件，所以开始时只需发起"现在我要平等安住"的意念即可，在实际修行时，不要有"我在修前行"这样的念头，不作任何分别，而是敞开、坦然、无执、松散地安住。熟悉此法后，在行住坐卧四种威仪中也不要离开明空无执的境界，开始时可在吃一口饭、喝一口茶、诵一遍嘛呢或起身走两三步的短时间内保持不散乱，尽可能地保持。熟练之后，无论是好是坏，无论人多人少，任何时候都要学习不散乱地安住于明空无执的状态中。这些内容也如杰冈波巴所说："不追过去的踪迹，不迎未来的前景，当下的知觉自然地强行安置。所谓'不追过去的踪迹'，是指我们的心不追随前面的分别念。所谓'不迎未来的前景'，是指我们的心不迎接后面的分别念。所谓'当下的知觉自然地强行安置'，是指当下不执著于任何对象。因为'心不造作则明晰，水不搅动则清澈'，所以在不造作的状态中自然地强行安置。这样安置后，会出现明晰无分别、清澈明亮的状态，持续弹指一响或挤奶的时间等。不要把时间长看作是功德，时间短看作是过失，如此修行。之后会出现一个分别念，对此放松而安置。'被束缚的心性，若放松则必定解脱无疑。'因此要放松。如此放松修行，明晰无分别的状态会越来越长，到某个时候，会突然进入自己的本性之中。这就是所谓的'水流相续禅定'。"
多密贺鲁嘎的见解被达波仁波切表述为："如同水不搅动则清澈，不加造作地安置。如同太阳不被云遮蔽，不阻碍六识而自然安置。在一切时间和威仪中都不散乱地安置。"杰果仓巴说："在空无的境界中松弛地安置，开敞、坦然、无执地安置。"这是因为心通过寻找不能找到，通过观看不能看见，通过观察不能成立，通过执取不能抓住，通过放开不能离去，通过安置不会停留，通过混合不会混杂，通过分开不能分离，通过区分不能区别，通过看不能知晓，通过讲解不能理解，通过任何比喻都不能表示，通过任何方法都不能把握，无论用什么名称命名都不相违。


 །དེ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན་ན། ཆེད་དུ་མི་སྤྲོ། ཆེད་དུ་མི་བསྡུ། བཏང་སྙོམས་སུ་མི་གཞག །རྟོག་པ་རང་རྒྱུད་དུ་མི་གཏོང༌། བྱུང་ཚོར་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང༌། རིག་དཔྱོད་ཀྱི་བསླད་མི་གཞུག །ཕྱི་ཡུལ་མེད་སྟོང་པ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན། ནང་བདག་མེད་སྟོང་པ་ལ་ཕྱལ་བར་མི་ལྟ། འགྱུ་བ་རྩ་བྲལ་སྐྱོན་དུ་མི་གཟུང༌། སྣང་འཛིན་དང་སྟོང་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་བཏང་ངོ༌། །འདས་པའི་རྗེས་མི་བསྙག །མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་བ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པར་ཤེས་པ་བཟོ་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ། རྩོལ་མེད་དུ་ཤིག་གེ། །གཏད་མེད་དུ་ཁྲེས་སེ། འཛིན་མེད་དུ་བུན་ནེ། སྐྱེ་མེད་དུ་སིང་ངེ༌། །འགག་མེད་དུ་ཐལ་ལེ། སྒྲིབ་མེད་རུ་གསལ་ལེ། ཕྱི་རུ་ཡུལ་གཅིག་མ་ལུས། ནང་དུ་སེམས་གཅིག་མ་ལུས་པར་མཉམ་ཁད་དེ་བཞག །དེ་སྐད་དུ་ས་ར་ཧས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་འདི། གློད་ན་གྲོལ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཅེས་པ་དང༌། མ་བཅོས་ཤེས་པ་སོ་མར་ཞོག །བཅོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་པ་མ་བཅོས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་རྟོག་པ་རགས་པ་འགག །གསལ་སྟོང་གི་ཉམས་སྐྱེ། བླ་མའི་དྲིན་དྲན། རང་སྐྱིད་དུ་ཚོར། འཁོར་བ་ལ་བློ་ལྡོག །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞི་ནི་ཉོན་མོངས་ཞི། གནས་ནི་དེའི་དོན་ལ་གནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་ནི་མི་གཡོ་བ། འཛིན་ནི་མི་བཏང་བའོ། །ཞེས་དང༌། སྐྱེ་མེད་ཞང་གིས། དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། མ་འོངས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། ད་ལྟར་དུའང་ཡིད་ལ་མི་བྱ་སྟེ། རིག་པ་བཅས་བཅོས་མེད་པར་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་བཞག་གོ །གློད་མ་ཤེས་ན་ཤེས་པ་རྣལ་དུ་མི་ཕེབས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་མི་འཆར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སུ་བཅུག་པའི་མི་ལ་འབྲོས་པའི་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་ལ། མ་བཅུག་ན་འཕྲོས་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདི་ཡང་བཟུང་བ་བཙུག་བྱས་ན་འཕྲོ་བ་ཡིན། །མ་བཟུང་ན་འཕྲོ་མི་སྲིད་པས་ཤེས་པ་གློད་ལ་བཞག་གོ །གློད་པའི་ངང་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་ཧྲིག་གེ་བ། ཕྱད་དེ་བ། ཡལ་ལེ་བ། སྟོང་སང་ངེ་བ་མི་འཆར་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་དང༌། མདོར་ན་རྣམ་རྟོག་སྔ་མ་ལ་མི་བསམ། ཕྱི་མ་ལ་མི་བསམ། ད་ལྟ་རང་ཉིད་རྣམ་རྟོག་ཅི་འདྲ་ཞིག་འགྱུ་ཡིན་འདུག་སྙམ་དུ་ད་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཉིད་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྟོག་པའི་རྒྱུ་འགྲུལ་རྦད་ཀྱི་ཆད་ནས་མ་ཡེངས་བར་དུ་རྟོག་པ་མི་འོང་ན་མ་ཡེངས་པ་དང་རྟོག་པ་ཡེང་གྱི་ཡོང་སྟེ། བྱུང་བའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱས་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྟོག་པ་རང་སར་གྲོལ་ནས་མི་རྟོག་པར་ཆམ་ཆམ་འགྲོ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་གང་བྱུང་བྱུང་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱ་ཞིང་ཅེར་ཅེར་བལྟའོ། །ཐུན་ཡུན་མི་རིང་ཙམ་དུ་གསལ་བདོ་བ་ལ་འཕྲོ་བཅད་ཀྱིན་ཡུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་དུ་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། སྟན་བདེ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་བཅས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་སྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མེད་དང་སྤྲོས་བྲལ་དང་བློ་འདས་དང་མཚན་མེད་དང་དམིགས་མེད་དང་དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱས་པ་གང་ཡང་མི་སྒོམ། འོན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་མི་སྒུལ། མིག་མི་འཛུམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཉིད་ངོས་བཙིར་གྱིས་འཛིན་པ་གནད་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཚུངས་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པ་བྱུང་ཚད་ལ་བལྟས་པས་དུས་ཚོད་ཅིག་ན་རྟོག་པ་ངོས་ཚིར་གྱིས་ཟིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།

 །དེ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན་ན། ཆེད་དུ་མི་སྤྲོ། ཆེད་དུ་མི་བསྡུ། བཏང་སྙོམས་སུ་མི་གཞག །རྟོག་པ་རང་རྒྱུད་དུ་མི་གཏོང༌། བྱུང་ཚོར་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང༌། རིག་དཔྱོད་ཀྱི་བསླད་མི་གཞུག །ཕྱི་ཡུལ་མེད་སྟོང་པ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན། ནང་བདག་མེད་སྟོང་པ་ལ་ཕྱལ་བར་མི་ལྟ། འགྱུ་བ་རྩ་བྲལ་སྐྱོན་དུ་མི་གཟུང༌། སྣང་འཛིན་དང་སྟོང་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་བཏང་ངོ༌། །འདས་པའི་རྗེས་མི་བསྙག །མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་བ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པར་ཤེས་པ་བཟོ་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ། རྩོལ་མེད་དུ་ཤིག་གེ། །གཏད་མེད་དུ་ཁྲེས་སེ། འཛིན་མེད་དུ་བུན་ནེ། སྐྱེ་མེད་དུ་སིང་ངེ༌། །འགག་མེད་དུ་ཐལ་ལེ། སྒྲིབ་མེད་རུ་གསལ་ལེ། ཕྱི་རུ་ཡུལ་གཅིག་མ་ལུས། ནང་དུ་སེམས་གཅིག་མ་ལུས་པར་མཉམ་ཁད་དེ་བཞག །དེ་སྐད་དུ་ས་ར་ཧས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་འདི། གློད་ན་གྲོལ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཅེས་པ་དང༌། མ་བཅོས་ཤེས་པ་སོ་མར་ཞོག །བཅོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་པ་མ་བཅོས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་རྟོག་པ་རགས་པ་འགག །གསལ་སྟོང་གི་ཉམས་སྐྱེ། བླ་མའི་དྲིན་དྲན། རང་སྐྱིད་དུ་ཚོར། འཁོར་བ་ལ་བློ་ལྡོག །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞི་ནི་ཉོན་མོངས་ཞི། གནས་ནི་དེའི་དོན་ལ་གནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་ནི་མི་གཡོ་བ། འཛིན་ནི་མི་བཏང་བའོ། །ཞེས་དང༌། སྐྱེ་མེད་ཞང་གིས། དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། མ་འོངས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། ད་ལྟར་དུའང་ཡིད་ལ་མི་བྱ་སྟེ། རིག་པ་བཅས་བཅོས་མེད་པར་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་བཞག་གོ །གློད་མ་ཤེས་ན་ཤེས་པ་རྣལ་དུ་མི་ཕེབས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་མི་འཆར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སུ་བཅུག་པའི་མི་ལ་འབྲོས་པའི་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་ལ། མ་བཅུག་ན་འཕྲོས་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདི་ཡང་བཟུང་བ་བཙུག་བྱས་ན་འཕྲོ་བ་ཡིན། །མ་བཟུང་ན་འཕྲོ་མི་སྲིད་པས་ཤེས་པ་གློད་ལ་བཞག་གོ །གློད་པའི་ངང་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་ཧྲིག་གེ་བ། ཕྱད་དེ་བ། ཡལ་ལེ་བ། སྟོང་སང་ངེ་བ་མི་འཆར་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་དང༌། མདོར་ན་རྣམ་རྟོག་སྔ་མ་ལ་མི་བསམ། ཕྱི་མ་ལ་མི་བསམ། ད་ལྟ་རང་ཉིད་རྣམ་རྟོག་ཅི་འདྲ་ཞིག་འགྱུ་ཡིན་འདུག་སྙམ་དུ་ད་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཉིད་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྟོག་པའི་རྒྱུ་འགྲུལ་རྦད་ཀྱི་ཆད་ནས་མ་ཡེངས་བར་དུ་རྟོག་པ་མི་འོང་ན་མ་ཡེངས་པ་དང་རྟོག་པ་ཡེང་གྱི་ཡོང་སྟེ། བྱུང་བའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱས་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྟོག་པ་རང་སར་གྲོལ་ནས་མི་རྟོག་པར་ཆམ་ཆམ་འགྲོ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་གང་བྱུང་བྱུང་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱ་ཞིང་ཅེར་ཅེར་བལྟའོ། །ཐུན་ཡུན་མི་རིང་ཙམ་དུ་གསལ་བདོ་བ་ལ་འཕྲོ་བཅད་ཀྱིན་ཡུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་དུ་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། སྟན་བདེ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་བཅས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་སྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མེད་དང་སྤྲོས་བྲལ་དང་བློ་འདས་དང་མཚན་མེད་དང་དམིགས་མེད་དང་དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱས་པ་གང་ཡང་མི་སྒོམ། འོན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་མི་སྒུལ། མིག་མི་འཛུམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཉིད་ངོས་བཙིར་གྱིས་འཛིན་པ་གནད་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཚུངས་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པ་བྱུང་ཚད་ལ་བལྟས་པས་དུས་ཚོད་ཅིག་ན་རྟོག་པ་ངོས་ཚིར་གྱིས་ཟིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是如何亲身体验的呢？不要刻意展开，不要刻意收摄，不要保持舍弃，不要让分别念流于习惯，不要追随所生之感受，不要让分析思维玷污，不要将外境的空性执为实有，不要将内在无我的空性视为无关紧要，不要将波动的根本隔离视为缺点，不要将对显现的执著和对空性的执著引向偏执。不要追寻过去，不要迎接未来，不要将现在执为实有，而是让意识无造作地开放，无努力地放松，无固定地舒展，无执著地松弛，无生地融合，无阻地通透，无障碍地明晰，外在世界无一遗漏，内在心识无一遗漏，如此平等安住。
如萨拉哈所说："被束缚的这个心性，若放松则毫无疑问获解脱。"又说："将未经修饰的意识自然安放，以经过修饰的心识无法获得圣道。"因此将意识不加修饰地按自己的方式安住，粗分别念即会停止，明空的体验生起，忆念上师恩德，感受自身快乐，对轮回生起厌离。这被称为"止"，止是平息烦恼，住是安住于其义。三摩地也是这个意思，三摩是不动摇，地是不舍弃。
正如无生的仲巴所说："所谓断除三时的戏论是指：不在意过去，不在意未来，现在也不在意，而是将觉性不加造作地以自然方式松弛安置。若不懂得放松，意识无法归于自然，智慧也不会显现。比如被关在监狱里的人只想着逃跑，而未被关押时则没有逃跑的念头。同样，这个意识若被束缚执持则会散乱，若不执取则不可能散乱，所以要将意识放松安住。在放松的刹那，意识明晰无碍，清澈、明显、清净、空旷，不可能不显现。"
总之，不要想过去的念头，不要想未来的念头，而是观察此刻自身正在生起何种念头，就这样直视当下的刹那念头，念头的活动会彻底中断，只要不散乱就不会有念头。但不散乱时念头还是会来，生起念头时，就顺应它并直视它，念头会自行解脱而进入无念的状态。这样对任何生起的念头都顺应它并且反复直视。修持时间不要太长，在明晰易处断除散乱，时间短而次数多地修持。
在舒适的座垫上以金刚跏趺等姿势坐着，不刻意修持大手印。同样，不修持无生、离戏、超越心识、无相、无缘、所缘和相等任何刻意造作的法门。那么该如何做呢？身体不动，眼睛不闭，不追随过去的念头，不迎接未来的念头，关键是紧紧抓住当下的刹那念头。直视当下自己的念头的那一刹那，因果同时，特征自然解脱，这是法性。这样反复观察所有生起的念头，到一定时候，念头会被紧紧把握住，在那一刹那获得解脱。


 །རྟོག་པ་ངོས་ཚིར་གྱིས་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་ཞེས་བྱ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ། སྒོམ་བྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྟོག་པ་ངོས་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་འཁོར་བ་ཐོགས་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་མ་ལུས་པ་ཕམ་ཞིང་དག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང༌། བླུན་པོས་བ་ལང་སྐྱོང་བ་བཞིན། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གང་དགར་བཏང༌། །ཞེན་མེད་ཁྱི་རོ་ལྟ་བུར་བཞག །འདོད་མེད་མཛེ་ཕོ་ལྟ་བུར་བཞག །བྲམ་ཟེ་སྐུད་པ་འཁལ་བ་བཞིན། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གློད་ལ་ཞོག ། འཛིན་མེད་མི་རོ་ལྟ་བུར་ཞོག །དྲན་མེད་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་ཞོག །འགག་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཞོག །གསལ་བ་ཤེལ་སྒོང་ལྟ་བུར་ཞོག །མ་བཅོས་བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་ཞོག །ལྟུག་པའི་ཚུར་དུ་བསྡད་པར་བྱ། །སེམས་ཀྱི་གཞག་ཐབས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་བཞག་པའི་དུས་སུ་སེམས་གནས་པ་ནི་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་པའམ་ཤེས་པ་ལ་གང་ཡང་མི་རྒྱུ་བས་བཙན་ནེ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་ཙ་ན་སེམས་ཟིན་པར་ངོ་ཤེས་པའོ།

在紧紧把握住念头的那一刹那，这就被称为"了悟大手印"，被称为"三摩地在相续中生起"，被称为"修所生"。正是在把握住念头的那一刹那，能够摧毁并清净从无始轮回以来所积累的一切罪业，无一遗漏。
如同说的："如愚人放牧牛，瑜伽士随意任心去。无执著如同狗尸安置，无贪欲如同麻风病人安置。如婆罗门纺线般，瑜伽士放松心而住。无执取如同人尸安置，无记忆如同疯人安置。无阻碍如同虚空安置，明澈如同水晶球安置，无造作如同小孩安置，应当像羔羊般蜷缩。这是教授心的安置方法。"
如此安置时，心的安住是：仅仅只剩觉知或者心中什么也不运行，安然而住。当这种情况出现时，就是认知到已经把握住了心。


 །སྔར་རྣམ་རྟོག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སོང་འདུག་སྙམ་པའང་འབྱུང༌། དེ་ལྟར་སེམས་གནས་པ་དེ་དང་པོ་ཡུན་ཟུང་ལ་གྲངས་མང་བར་སྒོམ། དེ་ནས་ཡུན་ཇེ་རིང་ཇེ་རིང་བསྲིང་ཞིང་བསྒོམ། ཕྱིས་གོམས་ནས་གར་བསྡད་བསྡད་དུ་འོང༌། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཁྱད་མེད་པའང་ཡོང༌། སེམས་གནས་པའི་རྟགས་ལ་ཉམས་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་དེ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པའི་མོད་ལ་ཞི་བའང་འབྱུང༌། རང་ལ་རང་མགུ་བའང་ཡོང༌། སྐྱིད་དུ་ཚོར་བ་དང༌། ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང༌། སྒོམ་སྙིང་ཡང་ཡང་འདོད་པ་དང༌། མི་འདོད་པ་དང༌། ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་དང༌། དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་དང༌། དབེན་པར་སྡོད་སྙིང་འདོད་པ་དང༌། གདམས་ངག་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང༌། བླ་མ་ལ་གུས་པ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བ་དང༌། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་དང༌། སྒོམ་དགོས་པར་འདུག་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་འཆི་བར་འདུག་སྙམ་པ་འོང༌། ཆོས་འདི་འདྲ་བ་དང་ཕྲད་པ་བསོད་ནམས་བསགས་སྐྱིད་པར་འདུག་སྙམ་པའང་འབྱུང༌། དེ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་མགོ་ནོན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཟིན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་གནས་པའམ་ཡུལ་དུ་མེ་རྒྱུ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཞེས་དང༌། གྲུབ་ཐོབ་ཨོ་རྒྱན་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཞེས་པ་ཡུལ་འབུད་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་ཆེན་གྱི་གདམས་པ་ཐུགས་ལ་འདོགས་པར་ཞུ་ཞུས་པས། དེ་ལ་གདམས་པ་ལོགས་ན་ཡོད་པ་མིན། ཏེ་ལོ་པའི་ཆོས་དྲུག་ལ་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཞལ་གདམས་ཞིག་ཐུགས་ལ་འདོགས་དགོས་ཞུས་པས། དེ་ལ་ཞལ་གདམས་བཤད་པ། མི་མནོ། མི་བསམ། མི་སེམས། མི་སྒོམ། མི་དཔྱད་སེམས་རང་བཞིན་དུ་བཞག་ཅེས་པ་ལ། མི་མནོ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་འདས་པའི་སྟེང་དུ་སྟེ་འདས་པའི་རྗེས་བཅད་ན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། སྔར་འདས་པ་ལ་ཉམས་ལེན་རག་ལས་པ་མེད་པས་སྔར་འདས་ཀྱི་རྗེས་མི་གཅོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང༌། མི་བསམ་ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟར་བའི་སྟེང་དུ་སྟེ་ད་ལྟར་བའི་སྟེང་དུ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ན་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་གཞི་འཆུགས་ཤིང་མཉམ་བཞག་རྐྱེན་དབང་དུ་འཆོར་ལ་ཕྱི་མི་ནང་དུ་ཤོར་བ་དང་འདྲ་བས་བཅོས་བསླད་ཀྱི་ཁ་སེ་མ་འདོགས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། མི་སེམས་ཞེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ་བ་སྟེ་མ་འོངས་པའི་སྔུན་བསུ་བ་དང་ཤངས་ལེན་བྱས་ན་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ལ་བྱ་ཤོར་ནས་དངོས་གཞི་ངོས་གཟུང་དུས་མི་ཟིན་པས་དགྲ་བོ་ལ་བྱ་མ་ཤོར་བ་བྱ་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། མི་སྒོམ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟེ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་བུམ་པ་ཆུས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པར་བསྒོམས་ན་གནས་ལུགས་གྱི་དོན་མི་རྟོགས་པས་སྣང་བ་འདི་རང་སོར་གཞག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། མི་དཔྱད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྟེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་དཔྱད་ན་ཇི་ལྟར་བཟང་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་མཚན་མའམ་བློའམ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་དཔྱད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། སེམས་རང་སོར་བཞག་ཅེས་པ་ནི་གཤིས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྟེ་ལེགས་འདོད་ལ་སོགས་པའི་བཟོ་བཅོས་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆུད་གསོན་པས་ཁོ་རང་གི་གཤིས་གསལ་ལེ་བ། ཧྲིག་གེ་བ། རྗེན་ནེ་བ། དྭངས་སིང་ངེ་བ། གསལ་ཡེར་རེ་བ། ཨ་ཕྱད་དེ་བ། མིང་འདོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། མིང་འདོགས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བ། བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད། འབོ་ལྟོས་སེ་བ་འདི་ཁོ་རང་རང་རིག་རང་གསལ་བའི་ངང་དུ་ཅི་བདེར་ཞོག་ལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་གཙིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ལྟར་ཆོས་དྲུག་པོ་དེའི་ཁོངས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ཡིན་ནོ།

以前只是在想着，我完全陷入了分别念头，这种感觉也会生起。这样的心安住，开始时短暂而频繁地修持。然后逐渐延长修持时间。后来熟悉后，无论在哪里都能安住。四种行为姿势（行住坐卧）也能没有差别。
心安住的征象是：当体验生起时，只要将意识专注于此，立刻就会平静。也会对自己感到满意，感受到快乐，意识极为安乐，不想做任何事情，时常想要修持，有时又不想修持，意识极为清澈，喜悦反复生起，想要住在寂静处，对教授生起确信，对上师反复生起恭敬，对轮回生起厌离，感觉必须修持否则无益将会死亡，认为遇到这样的法是积累福德很幸运。如此等等，生起无尽的体验。
这被称为"压制止的开端"，也称为"把握心"，也称为"心安住"或"境不游离"。
成就者乌金巴说："大手印的义理就是修习净除暂时污垢的正行，因此在道路圆满时所谓的暂时污垢就是排除对境。"
当请求："请将如此大手印的教授传授于心。"
他回答："教授并不在别处。需要在帝洛巴的六法上精进修习。"
当请求："修习这些需要一个口传教授铭记于心。"
他给予的口传教授是："不追忆，不思考，不意念，不修持，不分析，将心安置于自然。"其中：
"不追忆"是指对过去，即若追随过去，就是分别念能所二取的因。因为修行不依赖于过去，所以不要追随过去，这是其意义。
"不思考"是指对现在，即在现在上造作修饰，则会错失修习的基础，禅定会落入外缘，如同外在进入内在，所以不要添加修饰污染，这是其意义。
"不意念"是指不迎接未来，即若迎接未来并提前准备，则会错失当下修行，在认识正行时无法把握，所以要像对敌人那样不让其有可乘之机，这是其意义。
"不修持"是指对空性，即若将器世间与有情世界修成如同水瓶中无水那样的局部空性，则无法了悟实相的义理，所以让显现自然安住，这是其意义。
"不分析"是指对所缘境，即若对所缘境分析，无论如何美好圆满，也不超出相或心识或意的法，所以不要分析希望的对境，这是其意义。
"将心安置于自然"是指在本性的实相上，即若为了想要好等而作修饰，无论如何做都是徒劳，所以它自己的本性明澈、清晰、赤裸、纯净、明亮、开阔，超越一切名称，不违背一切名称，超越言语范围的法性，广阔而明显，这自明自觉的状态中随意安住，不要以任何方式强求，这是其意义。
如此，在这六法中包含了所有大手印的修持方法。


 །དེ་ལྟ་བུའི་གནད་ཀྱིས་ཟིན་ན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལ་བསྡད་པའི་ཡུལ་མི་ཡོང༌། ཞེས་དང༌། སེམས་གནས་འཚོལ་བའི་ཐབས་ལ་ཐོག་མར་བླ་མའི་མོས་གུས་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་ནས་ལུས་གནད་དང་ལྟ་སྟངས་ལེགས་པར་ཆུན་པ་ཞིག་གལ་ཆེ། དེའི་སྟེང་ནས་སེམས་ཀྱི་འཇོག་ཐབས་ལ་འདི་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ས་ར་ཧས། འདི་སྐད་དུ། ཐོངས་པར་གྱུར་ན་མི་གཡོ་བརྟན་པར་གནས། །གོ་ལྡོག་རྔ་མོ་ལྟ་བུར་བདག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པས་སེམས་ཉིད་གང་ཡང་མ་ཤོར་བར་གཟུང་དགོས་སྙམ་ན་བསམ་པའི་གཟུགས་དེ་རང་འཕྲོ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གནས་གཞི་ཞིག་ཏུ་མི་ཞིག་འོངས་པ་དེ་ལ་དཔོན་པོའི་གསུང་གིས་ཁྱོད་གཞན་དུ་མ་གཏོང་གསུང་གིན་འདུག་པས་དེ་རིང་འདིར་སྡོད་ཅིག་བྱས་ན་སྔར་སྡོད་པ་ལ་སྤྲོ་ནས་འོངས་པ་ཡིན་ཀྱང་རྐྱེན་དེས་བསྐུལ་ནས་བྱ་དཀའ་འདི་དང་འདི་བཀོད་པ་ལས་འོས་མེད་པས་བཟུང་བ་དྲག་གམ་སྙམ་དུ་འབྲོས་པའི་ཆས་བྱེད་དུ་འོང་བ་དང་འདྲ། དེ་ལའང་དཔོན་པོའི་གསུང་དེ་མེད་ན་སྡོད་དུ་བྱུང་ཚད་ཀྱིས་ཟོ་བདེར་སྡོད་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། །དེ་བས་ན་སེམས་ལ་ལས་མི་འཆོལ་བར་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ནས་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་ངང་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྒོམ་ཞིང་བཟོ་བཅོས་གང་ཡང་མེད་པར་ལྷོད་དེ་ཤིག་གེ་འདོས་སེ་བཞག །རེ་དོགས་དང་རྩིས་གདབ་མེད་པའི་ངང་དུ་གུ་ཡངས་པར་བྱས། དེའི་ངང་ལ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་བ་ལ་བཟོ་བཅོས་རེ་དོགས་མེད་པར་འཇོག་ཅིང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བཅད་ནས་སེམས་སྣང་ཕྱིར་མ་ཤོར་བར་བྱས། ཐ་ན་སྒོམ་སྐྱེས་ན་དགའ་སྟེ་མ་སྐྱེས་ན་ཐུའོ་སྙམ་པ་བྱུང་ནའང་དེ་རང་རྟོག་པ་འཕྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་སེམས་རང་ཡན་དུ་ཧད་དེ་ཤིག་གེ་བཞག་པས་ད་གཟོད་སེམས་དེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ། ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་འདི། །གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་བཅད་ནས་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་འདི་སེམས་གནས་འཚོལ་བའི་མཆོག་ཡིན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་གཞན་པས་ལྷག་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུས་ནང་ནས་དཀྲུགས། ལུས་གནད་དང་ལྟ་སྟངས་སྲོལ་དུ་མ་ཆུད། མོས་གུས་ཀྱི་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུད་མ་འཁུལ་བ་ཞིག་བྱས་ནས་སྤོམ་མེ་ཡོ་རེ་བསྡད་ཀྱང་སེམས་ཁོ་སྡོད་དུ་མི་འདོད། སྤྱིར་རང་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བཟུང་ན་མི་ཟིན། བཏད་ན་འགྲོ་ས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གདའ། རེ་དོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལ་ཐུག་པས་སེམས་རང་ཐོག་ཏུ་གློད་མ་ཤེས་ན་སྒོམ་མི་ཡོང༌། ཞེས་དང༌། ཏཻ་ལོ་པས། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་ཐོངས་རྣལ་མ་དལ་པར་སྡོད། །ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་མེད་པ་གྲགས་སྟོང་བྲག་ཆ་འདྲ། །ཡིད་ལ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་ལ་ཟླའི་ཆོས་ལ་ལྟོས། །ལུས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྨྱུག་མའི་སྡོང་པོ་འདྲ། །སེམས་ནི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དེའི་ངང་ལ་བཏང་བཞག་མེད་པར་གློད་ལ་ཞོག །ཅེས་དང༌། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཞེ་འདོད་ཀུན་དང་བྲལ། །རང་བྱུང་རང་ཞི་ཆུ་ཡི་པ་ཏྲ་འདྲ། །མི་གནས་མི་དམིགས་དོན་ལས་མི་འདའ་ན། །དམ་ཚིག་མི་འདའ་མུན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཡིན། །ཞེ་འདོད་ཀུན་བྲལ་མཐའ་ལ་མི་གནས་ན། །སྡེ་སྣོད་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་མཐོང་བར་འགྱུར། །དོན་འདིར་གཞོལ་ན་འཁོར་བའི་བཙོན་ལས་ཐར། །དོན་འདིར་མཉམ་བཞག་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སྲེག །བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། ཞེས་དང༌། འཁོར་ཡུལ་ཆགས་སྡང་འབྲེལ་པ་ཀུན་ཆོད་ལ། གཅིག་བུར་ནགས་ཀྱི་འདབས་སམ་རི་ཁྲོད་དགོན་པར་སྒོམས། །བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པར་གྱིས། །ཐོབ་མེད་ཐོབ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ། ཅེས་དང༌། སེམས་ཉིད་ངལ་བསོ་ལས། །དང་པོར་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་ཞོག །བསམ་གཏན་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །བར་དུ་ཧྲཱིག་གེ་ཡེར་རེ་ལྟོས།

如果通过这样的要点来把握，暂时的污垢就不会有安住的地方。
寻求心安住的方法，首先只有对上师的恭敬信心是最重要的。然后，正确控制身体姿势和注视方式是非常重要的。在此基础上，心的安置方法如下，萨拉哈说："若能放开则不动而安住稳固，反之如母驴一般，我已了悟。"这表明若想着必须抓住心不让它散失，那种想法本身就会成为心散乱的因缘。譬如有人来到一个地方，主人对他说："不要让你去别处，今天就住在这里。"虽然他之前因喜欢而来此居住，但因这一要求的促使，他会想："这项任务很困难，是否被强迫才好？"于是准备逃离。相反，如果主人没有说那句话，他本来就会舒适地住下来。
因此，不要给心分配任务，而是松弛地放松，在不散乱的状态中既不修持任何法，也不做任何修饰，而是松弛、轻松、悠闲地安置。在没有希望和担忧、没有计算的状态中宽广自在。在这种状态中，不追随过去，不迎接未来，对现在不加修饰，无希望无担忧地安住，同时彻底断除外在的一切戏论，不让心的显现向外散失。即使生起"如果有修持体验就好，若没有就算了"的想法，那也是分别念散乱的原因，所以远离能修所修，让心自由、舒适、轻松地安置，这样心才能安住于自然状态。
如萨拉哈所说："被束缚的这个心性，若放松则毫无疑问获解脱。"所以断除三时的戏论，不加修饰地安置，这是寻求心安住的最高方法。
若不是这样，而是由于比他人优越的欲望而发起，在能修所修的扩大收缩中从内部扰动，身体姿势和观看方式未能掌握，恭敬心的强烈情感未能震动相续，这样僵硬地坐着，心是不会安住的。一般来说，自心的本性是抓也抓不住，放任它也无处可去。一切希望与担忧的特征都归结于此，若不懂得在自心上放松，则无法修持。
如帝洛巴所说："完全放下身体活动，自然闲暇而住。语言无言说，如空谷回响。意中不思维任何事，观照如月亮般的法。身体无实质，如芦苇杆。心如虚空中心，超越思维的对境。在那状态中无放无置，放松安住。"
又说："不作意，远离一切欲望。自生自灭，如水上叶片。若不住、不缘而不离义理，则不违背誓言，是黑暗中的明灯。若远离一切欲望，不住于边际，则将见到一切经藏法门无遗。若专注于这一义理，则从轮回牢狱中解脱。若于此义理中平等安住，则焚尽一切罪障。这被称为'教法明灯'。"
又说："断除一切亲眷对境的贪嗔连结，独自在林边或山间寂处修持。安住于无修的状态中。若得无所得，则获得大手印。"
心性休息中说："首先松弛放松安置。为了清除禅定的污垢，中间清澈明亮地观照。"


བསམ་གཏན་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །བར་དུ་ཧྲཱིག་གེ་ཡེར་རེ་ལྟོས། །མཉམ་རྗེས་འདྲེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་མ་ཕྱམ་བཙར་བཏང་བར་བྱ། །སྔར་བྱས་མི་དཔྱད་སྔུན་མི་བསུ། །ལྟར་འཛིན་མེད་པར་ནམ་མཁར་བཞག །དུས་གསུམ་རྟོག་པའི་འགྲོ་འོང་བཅད། །དེ་ལྟར་རྟོག་མེད་ཏིང་འཛིན་གནས། །ཞེས་དང༌། ཕྱག་ཆེན་གའུ་མ་ལས། སྤྱི་བོའི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་བཏབ་པའི་རྗེས་སུ་ལུས་ཉྭ་བཞི་རྩ་བཞི་གློད་ནས་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞག་པ་ནི་ལུས་རང་བབས་སོ། །མཆུ་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་ངག་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ནི་ངག་རང་བབས་སོ། །མིག་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་སྒོམ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སྔོན་འགྲོ་སྒོམ་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་ལུས་པ་ནི་སེམས་རང་བབས་སོ། །དེ་ལྟའི་ངང་ལ་ལྷ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་ཧད་དེ་ལུས་པ་དེ་སྔོན་འགྲོ་དང་པོའི་ཚད་ཡིན་ཏེ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དང་པོའི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཆད་པ་ངལ་གསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འཆར་ཏེ་ངོས་མ་ཟིན་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་སྟེ་ཟན་ལ་སོགས་པ་ཟ་བའམ་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་ལག་ཏུ་ཅི་བྱུང་ཡང་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ཧད་དེ་ལུས་བདེ་ལ་བཞག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་གཡས་གཡོན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་དང་པོ་མིག་སྦྲིད་ཆིལ་བ་ལྟ་བུ་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ལ་ཆམ་ཡོང་བ་དང་ངའི་སྔོན་འགྲོ་རང་ཤར་ནས་འདུག་སྙམ་དུ་ངོས་བཟུང་ལ་ཧད་དེ་བཞག་གོ །དེར་མ་ཟད་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་ཆམ་ཆམ་འགྲོ་བ་དང་རྩ་ཆུ་འཚག་པའི་ཚེ་མ་སྲིང་བརྒྱས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་ཉམ་ང་བག་ཚ་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ། ཉལ་བ། ལངས་པ། འདུག་པ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་གང་གིས་དུས་སུའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་བྱ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། འགྲོ་འཆག་ཉལ་དང་འདུག་པ་ཤེས་བཞིན་རབ་ཏུ་ལྡན། །གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་ལྟ་ཞིང་འགྲོ་ལ་སེམས་འཁྲུལ་མེད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་གཏམ་སྨྲ་བ། མདོ་འདོན་པ། སྔགས་བཟླ་བ། ཆོས་ཉན་བཤད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་སུའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་ཧད་དེ་དེ་ལས་མ་ཡེངས་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྗེ་བཙུན་གོང་མ་རྣམས་གྱི་གསུང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ། ཉམས་སུ་ལེན་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་གསུམ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ལ། སེམས་མ་ཟིན་པ་ཟིན་པར་བྱེད་པ། ཟིན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ། བརྟན་པ་བོགས་དབྱུང་པའོ། །དང་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་འཛིན་པ། དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་འཛིན་པ། རླུང་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཕྱིར་འཛིན་པ་དང་ནང་དུ་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། མ་དག་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་དང༌། དག་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། རགས་པ་ལ་འཛིན་ན་ལྟ་སྟངས་ལུས་གནད་ལེགས་པར་བཅོས་ཏེ་མདུན་དུ་བལྟས་པའི་མིག་ཡུལ་དུ་ཀ་བ་རྩིག་པ་རི་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱིས་གང་ཤར་བ་གསལ་བ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྟ་སྟངས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད། དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།

为了清除禅定的污垢，中间清澈明亮地观照。为了使禅定和后得融合，最后要松散放开。不要审察过去所做，不要迎接未来，不执着现在，安置于虚空中。断除三时分别念的来去，如此安住于无分别三摩地。
如《大手印口袋书》中所说：在强烈祈祷头顶上师之后，放松身体四肢四关节，安置于无勤状态中，这是身体的自然状态。嘴唇不作开闭的努力，言语远离言说，这是语言的自然状态。眼睛远离观看姿势的修持欲望的分别念，甚至不生起"我在修持前行"的念头，而是轻松自在地保持，这是心的自然状态。在这种状态中，如同神祇生起贪欲一样轻松地保持，这是第一前行的标准，也称为"平常的意识"，也称为"初心"，在疲劳休息等时刻对所有众生都会显现，因为没有认识它而在轮回中流转。现在应当在一切时中认识它，无论是吃饭等或手持念珠等任何情况，都用象的眼光轻松地安置于舒适的身体中。
同样，无论观看左右或虚空等任何对象，首先如同眼花缭乱般的明空无执，会自然产生，认识到"我的前行自然显现了"，然后轻松安住。不仅如此，就在这轻松自在的状态中自然行走，即使在如厕时被百位姐妹包围，也应远离恐惧与紧张，在睡觉、站立、坐下四种行为姿势的任何时候都不散乱地安住于明空无执的状态中。如《般若经》所说："行走、站立、睡眠、坐下都具足正念，注视一轭之距离而行走时心不错乱。"
总之，无论是说话、诵经、念咒、听闻讲解佛法等一切时刻，都应当在明空无执的状态中轻松而不散乱地安住。
如上所述，应当以噶举传承尊贵上师们的无垢教言作为精要，修持实践非常重要。这是第二十三法教。
第二，分别：将未把握的心把握住，将已把握的心稳固，增长已稳固的心。首先，有所缘地执持心，无所缘地执持心，在气上执持心。首先，向外执持和向内执持。首先，将心执持于不清净境和将心执持于清净境。首先，若在粗相上执持，则调整好观看姿势和身体姿势，将意识和观看方式专注地投向眼前所见的柱子、墙壁、山等任何清晰呈现的对象，不散乱于他处而平等安住。
;


 །ཕྲ་བ་ལ་འཛིན་ན་མདུན་དུ་ཤིང་བུ་ཕྲ་བ་སོར་བཞི་བ་ཞིག་དང་རྡེའུ་ཆུང་ངུ་གཉིས་གང་རུང་ལ་སེམས་འཛིན། དེའང་དམིགས་རྟེན་ལ་ཧ་ཅང་བསྒྲིམས་ཆེས་ན་རྟོག་པའི་འཕྲོ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་བབས་སུ་བཞག་ཅིང་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕྲོར་མི་འཇུག་པར་དམིགས་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་ལྷོད་གློད་ལ་མ་ཡེངས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །དེའི་ཕྲ་སྦོམ་རིང་ཐུང་ཁ་དོག་སོགས་བསམ་མནོ་མི་གཏོང་པར་རང་སར་གློད་ལ་མ་ཡེངས་བར་དྲན་ཐག་མ་ཆད་ཙམ་བྱ། དེའང་དམིགས་རྟེན་དེ་མི་ཡེངས་པའི་དྲན་གསོའམ་བརྗེད་ཐོ་ཙམ་ཡིན་པས་དམིགས་རྟེན་དེའི་སྟེང་དུ་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་ལྟ་སྟངས་གཏད་ནས་ལྷོད་དེ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་དམིགས་རྟེན་དེ་ག་སྒོམ་པ་ནི་མིན་ལ། དེ་ཐུན་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་དང་དམིགས་རྟེན་འགུལ་བའམ་འགྱུ་བའམ་མི་མཐོང་བའང་མིག་སྦྲིད་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་འཕྲོ་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ནས་དམིགས་རྟེན་དེ་ལ་མི་ལྟ་བར་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་ཀྱི་བར་སྣང་ལ་བལྟ་ཞིང་སེམས་རང་ལུགས་སུ་གློད་ལ་བཞག །འདི་སྒོམ་གྱི་གཏད་སོ་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་མ་ཡེངས་ཙམ་བྱ་ཞིང་བྱིང་རྨུགས་ཀྱིས་མ་གོས་པར་རིག་པ་དངས་སིང་ངེ་བ་ལ་ཅེན་ནེ་བཞག་གོ།འདི་ནི་ཏེ་ལོ་པའི་ཞལ་ནས། སེམས་ལ་གཏད་སོ་མེད་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་བཞི་པ་དམིགས་པ་ཉེར་གཅིག་པའོ།། ༈ །།དེའང་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་གནས་གནས་པོ། །གསལ་གསལ་པོ། བདེ་བདེ་བོ་འོང་བར་རེ་བ་དང་རྣམ་རྟོག་འཕྲོས་ཀྱིས་དོགས་པའི་བསྒྲིམས་དྲགས་ན་སེམས་མི་གནས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པས་རེ་དོགས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་འབོལ་ཤིག་གེར་འཇོག་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་ཞང་གིས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་བཅོས་མ་དང་དམིགས་གཏད་དང་ཞེ་འདོད་དང་རྩོལ་བས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་དང་རྩོལ་བ་ཡོད་ན་འཚང་མི་རྒྱ། །ཞེས་དང༌། སེམས་མ་བཅོས་ན་གསལ། ཆུ་མ་རྙོག་ན་དྭངས། ཞེས་དང༌། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །གྲོད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་དོར་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མེད་པར་བཞག་སྟེ། མ་བཅོས་པར་བཞག །རང་གར་བཞག །གློད་ལ་བཞག །ལྷུག་པར་བཞག །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་བཞག །དམིགས་པ་མེད་པར་བཞག །གཟའ་གཏད་མེད་པར་བཞག །རང་བབས་སུ་བཞག །ཅི་བདེར་བཞག །ཞེ་འདོད་མེད་པར་བཞག །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པའི་ཉམས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་འཆར། ཞེས་དང༌། སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་གང་དུའང་དམིགས་གཏད་མེད། ཞེ་འདོད་མེད་པར་སེམས་རང་གར་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ལ་ཙེན་གྱིས་ཞོག །དེ་ལྟར་གློད་ཤེས་ན་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ལྟ་བུར་འཆར། དེ་ཡུན་རིང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་ལྟ་ཡུན་ཐུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འཁྱེར་ཞིང་བསྒོམས་པས་དུ་ཅི་ཞིག་ཙ་ན་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འོད་གསལ་དུ་ཤར་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྲིལ་གྱིས་འཆར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་ལྷན་གྱིས་སླེབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་འདི་ལས་མེད་དོ། །དང་པོ་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ། དེ་ནས་བླ་མ་རང་ལ་བསྟིམ་ནས་བླ་མའི་ཐུགས་དང་རང་གི་སེམས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་བསྲེས་ལ་དེའི་ངང་ལ་སེམས་སོ་མར་བཞག་གོ །སྒོམ་ཡོང་ལ་རེ་བ་དང་མ་བྱུང་གི་དོགས་པ་མི་བྱ། སེམས་གང་ལྟར་འདུག་པ་དེ་ཀ་ལྟར་བཞག་གོ །སྟོང་པར་མི་སྒོམ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པར་བཞག་གོ །དམིགས་མེད་དུ་བདེ་བདེ་པོ་གསལ་གསལ་པོ་ཞིག་འདོད་པའི་ཞེ་འདོད་མེད་པར་བཞག་གོ །

若在细相上执持，则将心执持于前方四指宽的细木棒或两个小石子的任何一个上。如果对所缘境过度专注，会成为分别念散乱的因缘，因此应自然安置，不让它散乱到其他对象，而是在松弛放松的状态下不散乱地专注于那个所缘境。不要思考它的细粗、长短、颜色等，而是自然放松不散乱，保持记忆不断。这所缘境只是一个不散乱的提醒或备忘录，因此只需将观看姿势不散乱地专注在所缘境上并松弛安置，而不是修持那个所缘境本身。当修持时间到了，如果所缘境移动、变化或看不见，如同眼花一样，就彻底断除散乱，不再看那个所缘境，而是看向眉心正前方的虚空，将心自然地放松安置。这时不要有任何修持的专注点，只是保持不散乱，不被昏沉迷糊所污染，将觉知清净明澈地专注安置。
这就是帝洛巴所说的："心无专注点即是大手印，若熟悉并习惯于此，将获得无上菩提。"的含义。这是第二十四法教，第二十一所缘。
另外，为了使心安住，如果过度期望心会安住、明晰、安乐，或担心分别念会散乱而过度紧绷，这会成为心不安住的因缘，因此不抱任何希望和担忧，松弛轻松地安置非常重要。如无生仲巴所说："修持大手印不是通过造作、专注、欲望和努力而证悟的。若有欲望和努力则不能成佛。"又说："心不造作则明晰，水不搅动则清澈。"又说："被束缚的这个心性，若放松则毫无疑问获解脱。"因此，舍弃一切身心的努力，无特意造作地安置，不加修饰地安置，自然地安置，放松地安置，宽松地安置，无扩展收缩地安置，无所缘地安置，无固定专注地安置，自然状态地安置，随意舒适地安置，无欲望地安置，无努力成就时会显现各种无分别的体验。
又说：心修大手印是不对任何处专注，无欲望地将心自然松弛放松并专注安置。如果能这样放松，会显现如同清净虚空界般明晰无分别。对此不要视长时间为功德，不要视短时间为过失，只是短暂地带着它修持，到一定时候就会了知分别念的本性，分别念会显现为光明，毫无疑问会连续不断地自然显现。这是不颠倒地自然达到佛陀的意趣。
如杰果仓巴所说："若将大手印的义理完整概括，只有这些：首先祈请上师，然后将上师融入自己，像水中放水一样融合上师的心和自己的心，在那状态中将心自然安置。不要期望修持会成功或担心不成功，心如何就如何安置。不修空性，不执为实有而安置。不要有希望获得无所缘、舒适、明晰的欲望而安置。"
;


དམིགས་པ་མེད་པར་ཆམ་མེ་བཞག །སེམས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་རྒྱ་བཀྱེད་ལ་ཞོག་སེམས་ལ་ལས་མི་འཆོལ། །ལར་གང་ལའང་འཛིན་པ་མེད་པར་ཕྱོད་དེར་ཞོག །ཅེས་དང༌། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་བལྟས་པའི་དུས་ན། ཞི་བར་གནས་པ་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱུང་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་ལྟ། དེ་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་བལྟ་བར་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པར་འཇོག་པ་ཡིན། མ་ཡེངས་པའི་དུས་སུ་རྣམ་རྟོག་ཡེ་མི་ཡོང༌། དེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་དེ་ལ་བལྟས་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་དང་པོ་མ་སྐྱེས། བར་དུ་མི་གནས། ཐ་མར་མི་འགག་སྟེ། དངོས་པོའམ། ངོ་བོ་ཉིད་དམ། ངོས་བཟུང་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བར་འདུག་བྱ་བ་ཡིན། ཞེས་དང༌། རྗེ་བཙུན་ཏེ་ལོ་པས། མ་བཅོས་གཉུག་མའི་ངང་དུ་གློད་ལ་ཞོག །བཅིངས་པ་གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཅེས་དང༌། རང་སེམས་རྩ་བ་ཆོད་ལ་རིག་པ་གཅེར་བུར་ཞོག །རྟོག་པ་དྲི་མའི་ཆུ་དེ་དངས་སུ་ཆུག །སྣང་བ་དགག་སྒྲུབ་མི་བྱ་རང་སར་ཞོག །སྤོང་ལེན་མེད་ན་སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱར་གྲོལ། །ཀུན་གཞི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བག་ཆགས་སྒྲིབ་གཡོགས་བྲལ། །སྙེམས་བྱེད་རྩིས་གདབ་མི་བྱ་སྐྱེ་མེད་སྙིང་པོར་ཞོག །སྣང་བ་རང་སྣང་བློ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ཟད་དུ་ཆུག །ཅེས་དང༌། རྒོད་ཚང་པས། ཡང་ཅིག་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པ་ན། །ང་ཡིས་བཙིར་གྱིས་ཟུངས་མཛོད་ལ། ཁོ་རང་ཐོག་ཏུ་གློད་ལ་ཞོག །རང་སར་གྲོལ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང༌། གྲུབ་ཐོབ་ཨཽ་ཌྱན་པས། མ་བཅོས་སོ་མར་བཞག་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་སྐུད་པ་འཁལ་བ་བཞིན་དུ་ལྷོད་དེ་བཞག །སོག་མའི་ཕོན་ཐག་ཆད་པ་བཞིན་དུ་ཤིག་གེ་བཞག །བལ་གྱི་སྟེང་དུ་བརྫིས་པ་བཞིན་དུ་འབོལ་ལེ་བཞག །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྲིན་བུ་ཁ་ཆུས་འཐུམས་པ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རང་བཅིངས། བྲག་རྐེད་ཀྱི་ཤིང་ཐུན་བཞིན་དུ་ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་བསྡམས་ཀྱང་སེམས་ཁོ་སྡོད་དུ་མི་འདོད། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་སེམས་ཁོ་སུན་ཐུག་ཏུ་མ་བཅུག་བར་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་རྒྱང་སོ་བཙུགས་ནས་གང་འགྲོ་སར་འཆལ་ཏེ་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་བས་རྡེའུ་བཟུང་ནས་རྔ་མོ་བཏང་བ་བཞིན་དུ་རང་མལ་དུ་འཁོར་ནས་འོང་བ་ཡིན། དེས་ན་སེམས་འཛིན་པའི་གནད་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངང་དུ་མི་སྒོམ་པར་གློད་ཤེས་པ་ཞིག་ཁོ་ན་ཟབ་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་དག་ནི་དམིགས་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་ལེན་བྱ་ཞིང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཀའི་རང་ངོ་ལ་བལྟས་ཏེ་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་མ་གཏོགས་སྤང་བླང་རེ་དོགས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པར་ལྷོད་གློད་ནས་འཇོག་པ་གལ་ཆེ། ཆོས་ཐུན་ཉེར་ལྔ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་གཉིས་པའོ། ༈ །ཡང་མར་མེ་སོར་གཉིས་པ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། རྗེ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། རང་གི་གཞོགས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་མར་མེ་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པ་ཞིག་བཞག་ལ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པ་ཞིག་ལ་གསལ་དུ་བཅུག་སྟེ་གཟུགས་གསལ་ལ་མི་གཡོ་བ་དེ་ལ་ཤེས་པ་གཏད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ༌། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལག་མཐིལ་ཙམ་ཕུབ་ཙམ་ཁང་པའི་ནང་ཙམ་ལུང་པའི་ནང་ཙམ་མིག་གིས་འཁྱུད་ཚད་ཙམ་སྟོང་གསུམ་ཁེངས་པ་ཙམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སེམས་འཛིན། ཡང་རྣམ་ཤེས་འདུ་བའི་གནས་ཡིན་པས་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་རུས་པ་གྲུ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་སྲན་མ་ཙམ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དམིགས་རྟེན་དེ་རྣམས་ལ་ཆེ་ཆུང་སྦོམ་ཕྲ་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་མི་བྱ་བར་རང་བབས་སུ་གཞག་གོ །མར་མེ་ནམ་མཁའ་ཐིག་ལེ་གསུམ་དམིགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཀྱང་རུང་གང་གསལ་བ་དེ་ལ་སེམས་ཟིན་པ་དེ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་དྲུག་པ། དམིགས་པ་ཉེར་གསུམ་པའོ།

无所缘地平静安置。不要向内收摄心，而是放宽安置，不给心分配任务。总之，对任何事物都无执著地开放安置。
如达波仁波切所说："当观察自己的意识时，不要将平静安住、安乐三摩地的出现视为功德，也不要将它未出现视为过失，而是将意识不散乱地安置。不散乱时，分别念根本不会生起。当分别念生起时，观察它时，那个分别念最初未生，中间不住，最终不灭，即超越实体、本性和一切界定。"
如至尊帝洛巴所说："不造作，在本性状态中放松安置。若放松束缚，无疑获解脱。"
又说："切断自心根本，将觉性赤裸安置。让分别念污浊的水自然澄清。对显现不作遮止或成立，自然安置。若无取舍，显现和存在解脱为印契。基础无生，因此远离习气遮蔽。不要自满计算，安置于无生精华中。让自显现和心识的诸法自然耗尽。"
如果仓巴所说："当分别念生起时，你们要紧紧抓住它，然后在它自身上放松安置。无疑会自然解脱。"
如成就者乌金巴所说："不加修饰自然安置，如同婆罗门纺线般松弛安置，如同断裂的草绳般轻松安置，如同压在棉花上般柔软安置。若不如此，则如同昆虫被自己的唾液包裹般自我束缚，如同悬崖边的木桩般身心紧绷，心也不愿安住。从远离能修所修的状态中，不让心变得厌烦，只是保持不散乱的警觉，任其自由行动，就像握住石子放走母驴一样，它会自己回到原处。因此，在执持心的要点上，不是在不散乱的状态中修持，而只是知道如何放松，这才是深奥的。"
如上所述，这些是在所有所缘境的情况下都应当修习的，无论生起何种分别念，只要观察其自性，不加修饰地安置，不要被取舍希望担忧所束缚，松弛放松地安置非常重要。这是第二十五法教，第二十二所缘。
另外，将心执持于两寸高的灯焰上：如杰达波仁波切所说："在自己任一侧放置一盏不被风吹动的灯，将其影像映照在干净的镜子上，然后将意识专注于那清晰不动的影像。"如此修习。
或者，将心执持于虚空：可以是手掌大小的空间、洞穴般的空间、房间内的空间、山谷内的空间、眼睛所能环抱的空间，或者充满三千大千世界的虚空。
另外，因为眉心是意识聚集之处，可以将心执持于眉心三角骨内如豌豆大小的白色明点上。
对于这些所缘境，不要思考大小、粗细、颜色等，而是自然安置。虽然灯、虚空、明点三种所缘可以单独示范，但应当在心能把握最清晰的那一个上勤加修习。这是第二十六法教，第二十三所缘。


། ༈ །།གཉིས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་སྟེ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་གང་གིས་སེམས་འཇོག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་བཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སེམས་བཟུང་ན་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། མདུན་དུ་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་པད་ཟླ་ཉི་མའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ས་གནོན་དང་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པ་ཐུན་མཚམས་སྤྲིན་ལྟར་དམར་པའི་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་མཛེས་ཤིང་ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་འོད་དང་འོད་ཟེར་དུ་མ་འཕྲོ་བ་རྣམ་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་རང་ཉིད་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྟོན་བཞིན་པ་གསལ་བར་བསྒོམས་ཏེ། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཡིད་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་མདུན་ན་ཐུབ་པ་བཞུགས། །ཞེས་པའི་ངེས་པས་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་མདུན་ན་བཞུགས་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་བདག་གིས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་སྙམ་དུ་དད་གུས་དྲག་པོ་བསྐྱེད། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་སེམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །བྱིང་རྨུགས་འཐིབས་གསུམ་བྱུང་ན་དབུའི་གཙུག་ཏོར་རམ་མཛོད་སྤུའམ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སེམས་འཛིན། འཕྲོ་རྒོད་བྱུང་ན་སྐུའི་ལྟེ་བ་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལམ་གདན་མཚམས་གང་རུང་དུ་སེམས་འཛིན། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་ཚེ་སྐུ་རིལ་པོའམ་ཐུགས་ཀའི་དཔལ་བེའུ་ལ་གཏད། དེ་ལ་མི་གནས་ན་མཚན་བཟང་རྣམས་ལ་ཡས་ནས་མར་དང་མས་ནས་ཡར་རིམ་པས་ཡིད་ཀྱིས་བསྔོ་བགྲང་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་གཏད། ཆོས་ཐུན་ཉེར་བདུན་པ། དམིགས་པ་ཉེར་བཞི་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ནང་དུ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར་ཡི་དམ་གང་རུང་མངོན་བྱང་ལྔའམ་ཆོ་ག་གསུམ་མམ་སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སུ་བསྐྱེད་པའམ་བླ་མ་ལ་མོས་ན་བླ་མ་སྒོམ་པ་དང༌། གལ་ཏེ་ཞལ་ཕྱག་སོགས་ལ་སེམས་མ་གནས་ན་དེའི་ངོ་བོ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ཤིན་ཏུ་དཀར་ཞིང་དྭངས་ལ་འོད་གསལ་བ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན། འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་དམིགས་པའི་ཀ་བ་ལ་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཐག་པས་བཏགས་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། །དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་བརྒྱད་པ། དམིགས་པ་ཉེར་ལྔ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཆེན་ཅིག་ཅར་པ་ལ་སེམས་འཛིན་བའམ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཞིང་སྟོང་ཆེན་འོད་གསལ་བ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །འདིའི་སྐབས་སུ་མཐོང་སྣང་དང་སྒྲ་སྙན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། ཞེན་པ་གཏིང་ནས་མ་ལོག་ན། །སྒོམ་ཉམས་བཟང་ཡང་ཉུང་མའི་གཡོས། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྒྱས་གདབ་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་དགུ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་རླུང་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། རླུང་བུམ་པ་ཅན་བཟུང་སྟེ་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་པའམ་བུམ་པ་ཅན་མི་ཆུན་ན་རླུང་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཉེར་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུའམ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་བར་བརྩེགས་ནས་གྲངས་སུ་བཟུང་ཞིང་སྣ་བུག་གི་སྒོ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་སུམ་ཅུ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་བདུན་པའོ།

第二，如《三摩地王经》所说："犹如金色身，世间怙主最为美，谁若心安置此所缘，是名菩萨入等持。"因此，若将心执持于如来身上能增长无量功德，所以对此进行心的执持：
在前方的狮子宝座和莲花、月轮、日轮座垫上，观想圆满正觉释迦牟尼佛，身色如纯金，一面二臂，右手结触地印，左手结禅定印，庄严三十二相和八十随形好，披如黄昏彩云般红色的三种法衣，双足金刚跏趺而坐，放射多种光芒，具最胜相，以极大欢喜为自己宣讲佛法。明晰地修持此观想，以"若人作佛想，彼前佛陀住"的决定，生起导师确实安住自己面前的确信，生起强烈信心恭敬心，认为自己能够看见并忆念佛陀身相是有福报的。不让分别念散乱到其他处，要专一地集中于佛身而执持心念。
如果生起昏沉、迷糊、暗昧三种状态，则将心执持于佛顶髻或白毫相或面轮中央。如果生起散乱妄动，则将心执持于身体脐部或足底或座垫交界处等任一处。若无昏沉散乱时，则专注于整个身体或胸前的吉祥结。若无法安住于此，则对殊胜相好从上至下或从下至上依次在心中数念并专注于此。这是第二十七法教，第二十四所缘。
第二，向内执持心：在自己心间八瓣莲花中央，观修任何本尊，通过五次证悟或三种仪轨或刹那忆念圆满生起，或者若对上师有信心则修上师。如果心不能安住于面相、手印等，则对其本性观修为极为洁白明净且光明的光团，并将心执持于此。这些就是所谓的"用正念正知的绳索将心之象系于所缘的柱子上"的含义。如《经庄严论》所说："依靠所缘境，生起无所缘。"这是第二十八法教，第二十五所缘。
第二，在无所缘上执持心：将心执持于一切外内事物同时成为大空性，或者各种元素逐渐互相融入，成为大空性光明无所缘的状态中平等安住。在此阶段，虽然可能会出现特殊的视觉或美妙声音等征相，但如所说："若从根本未转变执著，即使禅修体验良好，也只是煎饼的翻动。"因此重要的是不要执著这些，而要印持为如幻象。这是第二十九法教，第二十六所缘。
第三，将心执持于气：持守瓶气并专注于此，或者若不能熟练瓶气，则将出入住三者算作一次，从二十一次到八十九次或一百次等，依次累积计数，心只专注于鼻孔之门而不散乱他处，专一地安置心。这是第三十法教，第二十七所缘。


། ༈ །།ཡང་རྟོག་པ་མང་པོ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྱུང་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་རྟོག་པ་ཁོ་རང་ཇི་ཙམ་འགྱུ་ནུས་པ་འགྱུས་ཤིག་སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམས་ལ་འགྱུས་ཚད་དྲན་པས་རྒྱ་ཡན་དུ་མ་ཤོར་བར་ངོས་བཟུང་སྟེ་གཞི་མེད་དུ་བཞག་པས་རྟོག་པ་རང་སེམས་འཛིན་གྱི་རྟེན་དུ་སོང་ནས་གཞི་མེད་དུ་གྲོལ་ཏེ་གནས་པ་སྐྱེའོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་ཁབ་མིག་ཏུ་སྐུད་པ་འཛུད་པ་ལྟ་བུའམ། རལ་སྐོར་མཁན་གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ། སེམས་ཉིད་གཡོ་འགུལ་མེད་ཅིང་ཅི་དགར་གཏོང་བ་གཟིངས་ཐོག་ནས་འཕུར་བའི་བྱ་ལྟ་བུའམ་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་ཁྱུང་རྣམ་འཕང་གཅོད་པའམ་མཁས་པ་གླང་པོ་ཆེ་སྐྱོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་འདི་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱའོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུའང་བདག་གིས་སེམས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་འཕན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་དངོས་ཀྱི་ཚེ་དྲན་པའི་སོ་པ་བཀོད་དེ་ཅི་ཁོ་བོའི་སེམས་གནས་སམ་མི་གནས། བྱིང་ངམ་རྒོད་སྙམ་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་པས་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པར་མཐོང་ན་དེ་ཉིད་ལས་མི་སྒུལ་བར་བཞག །གལ་ཏེ་མི་གནས་པར་བྱིང་རྒོད་གང་རུང་གི་སྐྱོན་འདུག་ཚེ་སྐྱོན་སོ་སོར་བསལ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཐབས་ནི་ཞལ་ལས་ཤེས་སོ། །སྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཐོག་མར་དབུགས་ཐེངས་རེ་ལ་ཐུན་རེ་ཙམ་དེ་ནས་རིམ་པས་ཐུན་རིང་དུ་གཏོང་པ་མ་གཏོགས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རྒྱུན་བསྲིངས་ན་དམིགས་པ་རྣམས་འདྲེས་ཤིང་ཉོགས་ཏེ་སྐྱིད་ལུག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཐུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་བ་གསལ་དངས་ངར་དང་བཅས་པའི་ངང་ནས་ངལ་གསོ་ཞིང་ཡང་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་སྒོམ་དང་འཁོན་གྱེས་སུ་མ་སོང་བར་འཕྲོས་གཤིན་པོས་སེམས་བྲོད་ཁ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གཅིག་པ། དམིགས་པ་ཉེར་བརྒྱད་པའོ།

另外，如果连续不断地产生许多分别念，不要视为过失，而是思维"让分别念尽可能地活动吧"，修持喜悦，以正念认识所有活动的分别念而不让它们肆意散失，将它们安置于无基础之上，这样分别念就会成为执持自心的基础，并解脱为无基础而生起稳定。
在这些情况下，要刹那不散乱，如同穿针引线一般，或如剑术师进入战场，心性不动摇而随意放松，如同从船上飞起的鸟，或如无波的海洋，远离勤作，如鹏鸟翱翔，或如能手调教大象一般，这些方法适用于止的所有阶段。
在这些阶段中，也要先有"我要执持心"的发心意识，然后在实际时安排正念的守卫，仔细观察自己的相续，想着"我的心是否安住？是否昏沉或散乱？"如果发现心安住于自然状态，就不要移动它而保持安住。如果发现不安住而有昏沉或散乱的过失，就要努力运用各别对治的方法。这些方法从上师口传中了知。
修持时，开始只在一次呼吸间修一座，然后逐渐延长修持时间，如果一开始就延长时间，就会使所缘混杂和模糊，导致厌倦的过失。因此，初学者应当短座多次，在明晰、清净、有力的状态中休息，反复持续修持，不要与修持交恶，努力通过熟练的散乱让心生起愉悦感，这是非常重要的。这是第三十一法教，第二十八所缘。


། ༈ །།དེ་ལྟར་མ་ཟིན་པ་ཟིན་པར་བྱེད་པའི་མན་ངག་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འཆར་ཏེ། དང་པོར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་དམ་དུ་མ་གནས་པ་འདི་པ་ཞིག་ཡོད་དེ་སྣ་ཟིན་ཙམ་ཡིན། དེ་ནས་རིག་པ་བག་ཙམ་དངས་ཙ་ན་རྟོག་པ་སྔར་བས་མང་དུ་སོང་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་མང་དུ་སོང་བ་མིན། སྔར་ཕན་ཆད་མ་བསྒོམས་པས་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཡང་མ་ཚོར། ད་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་རིག་པ་དངས་པས་ཚོར་བ་ཡིན། དེ་ལ་རྟོག་པའི་སྣམ་བསྐྱིལ་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་བཞག་པས་རྟོག་པ་འོག་འགྱུ་ལ་མི་འཆོར་བར་སྐྱེས་ཚད་ངོས་ཟིན། ཐུན་བསྟུང་མ་དགོས་པར་རིག་པ་སྦུན་སི་ལི་ལིར་འགྲོ་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་སྒོམ་གྱི་རྒྱུན་དེ་མ་ཆད་པར་བྱུང་ན་གནས་པ་དང་པོ་རི་གཟར་གྱི་ཁ་ནས་ཆུ་འབབ་པ་འདྲ་ཟེར་བ་ཡིན། རི་གཟར་གྱི་ཆུ་རྦ་ཀློང་དང་བཅས་འབབ་པ་དེའི་གསེབ་ཏུ་རང་རེ་ཚུད་ནས་ཁྱེར་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་མིན། དེ་ལ་གལ་མེད་དུ་ལྟ་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ན་ཡིན། དེ་ལ་ལྟ་ལུགས་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་ཕྲ་ཉལ་གྱི་སོང་ནས་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་འགྲོ། སྐབས་སྐབས་སུ་རྟོག་པ་རེ་ཏོལ་ཏོལ་གྱི་འབྱུང་ཡང་རྒྱུན་མི་འབྲེལ་བར་རྡོ་ཚན་ལ་ཁ་བ་བབ་པ་ལྟར་ཡལ་འགྲོ། རྟོག་པ་ཙམ་འགྱུས་སྤུ་རིས་དང་གྲངས་སུ་ཐེབས་པ་ཡོད་ཞིང་རང་གི་སྒོམ་རྒྱུན་དེ་ན་རེ་རེ་འགྲོ་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་གནས་པ་བར་པ་ཆུ་ཀླུང་དལ་གྱིས་འབབ་པ་ལྟ་བུ་ཟེར། དེའང་རང་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ནས་དེའི་འབབ་ལུགས་ལེགས་པོ་མི་མཐོང་བ་འདྲ་ན་མིན། རྩར་འདུག་ནས་མཐོང་བ་འདྲ་ན་ཡིན། དེ་ལ་གོང་བཞིན་བསྐྱངས་པས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དེ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་མེ་རེ་གནས། ལུས་བདེ་བའམ་ཡོད་དུ་མེ་ཚོར། རླུང་འགྲོ་འོང་འགགས་པའམ་མི་ཚོར། སེམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ལ་ཆམ་ཆམ་འགྲོ། །རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་ལེགས་པར་མ་དཔྱད་ན་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་ཟིན། རྣམ་གཡེང་ལ་བློ་མི་འཇུག་བརྗེད་ངས་ཆེར་སོང་བ་འདྲ་བ། མ་བསྒོམས་ཀྱང་སྒོམ་དུ་ཆམ་ཆམ་འགྲོ་བ། དྭངས་ཆ་ཡོད་པ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཉམས་ལ་ཁ་གཏིང་མེད་པ་གསལ་མེ་རེ་བ་བྱུང་ན་གནས་པ་ཐ་མ་མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ཡིན། དེའང་མུན་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་ན་མིན། ཉིན་བར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་ན་ཡིན། འདི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས་ཡུན་བསྲིངས་ན་མངོན་ཤེས་སོགས་འཆར་ཞིང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །གནས་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་སྐྱེས་འདུག་ཙ་ན་ངོ་སྤྲད་པས་རང་ངོ་ཤེས། ཕྲོད་ཁ་རྙེད། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། མ་སྐྱེས་པར་ངོ་སྤྲད་ན་དེ་འདོད་ནས་ཉམས་ལེན་འཆུགས། གནས་པ་དང་པོ་དེས་ཆུང་གྲུལ་མི་ཐུབ། ཁྲིད་ཐེངས་གཅིག་ལ་ཐ་མའང་གནས་པ་བར་པ་ཙམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཐབས་མེད། དེ་གཉིས་སྐྱེས་ནས་མཐའ་མ་གསུམ་པ་མ་སྐྱེས་ན་ཟིན་པ་བརྟན་བྱེད་ཀྱི་མན་ངག་སྒོམ་དགོས་པས། ཉམས་འདི་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་དྲིས་ནས་ལན་དང་ལྟག་བསྟུན་སྐྱོན་སེལ་བ་དང་བོགས་འདོན་ལུགས་མ་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་ཐོག་མ་ནས་འདི་ལྟར་ཡོང་བྱས་ཚེ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེས་བྱ་བའི་རྫུན་དང་གོ་བའི་འོལ་ཚོད་བྱེད་ཉན་ཡོད་པས་རིམ་གྱིས་གོ་ཉམས་དང་བསྡུར་གྱིན་ཆོས་ཐུན་འདི་སྟོན། གནས་པ་གསུམ་པོའི་རྟགས་དང་འཆར་ལུགས་རྣམས་མ་བྱུང་བར་གོང་གི་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་ཐུན་འདི་མི་སྟོན། འདིས་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་དྲི་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ཟིན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ལ། སེམས་བཅིང་བ་དང་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དགུའོ། །དང་པོ་ལ་སྟེང་དུ་བཅིང་བ། འོག་ཏུ་བཅིང་བ། སྤེལ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རོ།

། ༈ །།དེ་ལྟར་མ་ཟིན་པ་ཟིན་པར་བྱེད་པའི་མན་ངག་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འཆར་ཏེ། དང་པོར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་དམ་དུ་མ་གནས་པ་འདི་པ་ཞིག་ཡོད་དེ་སྣ་ཟིན་ཙམ་ཡིན། དེ་ནས་རིག་པ་བག་ཙམ་དངས་ཙ་ན་རྟོག་པ་སྔར་བས་མང་དུ་སོང་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་མང་དུ་སོང་བ་མིན། སྔར་ཕན་ཆད་མ་བསྒོམས་པས་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཡང་མ་ཚོར། ད་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་རིག་པ་དངས་པས་ཚོར་བ་ཡིན། དེ་ལ་རྟོག་པའི་སྣམ་བསྐྱིལ་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་བཞག་པས་རྟོག་པ་འོག་འགྱུ་ལ་མི་འཆོར་བར་སྐྱེས་ཚད་ངོས་ཟིན། ཐུན་བསྟུང་མ་དགོས་པར་རིག་པ་སྦུན་སི་ལི་ལིར་འགྲོ་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་སྒོམ་གྱི་རྒྱུན་དེ་མ་ཆད་པར་བྱུང་ན་གནས་པ་དང་པོ་རི་གཟར་གྱི་ཁ་ནས་ཆུ་འབབ་པ་འདྲ་ཟེར་བ་ཡིན། རི་གཟར་གྱི་ཆུ་རྦ་ཀློང་དང་བཅས་འབབ་པ་དེའི་གསེབ་ཏུ་རང་རེ་ཚུད་ནས་ཁྱེར་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་མིན། དེ་ལ་གལ་མེད་དུ་ལྟ་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ན་ཡིན། དེ་ལ་ལྟ་ལུགས་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་ཕྲ་ཉལ་གྱི་སོང་ནས་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་འགྲོ། སྐབས་སྐབས་སུ་རྟོག་པ་རེ་ཏོལ་ཏོལ་གྱི་འབྱུང་ཡང་རྒྱུན་མི་འབྲེལ་བར་རྡོ་ཚན་ལ་ཁ་བ་བབ་པ་ལྟར་ཡལ་འགྲོ། རྟོག་པ་ཙམ་འགྱུས་སྤུ་རིས་དང་གྲངས་སུ་ཐེབས་པ་ཡོད་ཞིང་རང་གི་སྒོམ་རྒྱུན་དེ་ན་རེ་རེ་འགྲོ་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་གནས་པ་བར་པ་ཆུ་ཀླུང་དལ་གྱིས་འབབ་པ་ལྟ་བུ་ཟེར། དེའང་རང་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ནས་དེའི་འབབ་ལུགས་ལེགས་པོ་མི་མཐོང་བ་འདྲ་ན་མིན། རྩར་འདུག་ནས་མཐོང་བ་འདྲ་ན་ཡིན། དེ་ལ་གོང་བཞིན་བསྐྱངས་པས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དེ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་མེ་རེ་གནས། ལུས་བདེ་བའམ་ཡོད་དུ་མེ་ཚོར། རླུང་འགྲོ་འོང་འགགས་པའམ་མི་ཚོར། སེམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ལ་ཆམ་ཆམ་འགྲོ། །རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་ལེགས་པར་མ་དཔྱད་ན་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་ཟིན། རྣམ་གཡེང་ལ་བློ་མི་འཇུག་བརྗེད་ངས་ཆེར་སོང་བ་འདྲ་བ། མ་བསྒོམས་ཀྱང་སྒོམ་དུ་ཆམ་ཆམ་འགྲོ་བ། དྭངས་ཆ་ཡོད་པ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཉམས་ལ་ཁ་གཏིང་མེད་པ་གསལ་མེ་རེ་བ་བྱུང་ན་གནས་པ་ཐ་མ་མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ཡིན། དེའང་མུན་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་ན་མིན། ཉིན་བར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་ན་ཡིན། འདི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས་ཡུན་བསྲིངས་ན་མངོན་ཤེས་སོགས་འཆར་ཞིང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །གནས་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་སྐྱེས་འདུག་ཙ་ན་ངོ་སྤྲད་པས་རང་ངོ་ཤེས། ཕྲོད་ཁ་རྙེད། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། མ་སྐྱེས་པར་ངོ་སྤྲད་ན་དེ་འདོད་ནས་ཉམས་ལེན་འཆུགས། གནས་པ་དང་པོ་དེས་ཆུང་གྲུལ་མི་ཐུབ། ཁྲིད་ཐེངས་གཅིག་ལ་ཐ་མའང་གནས་པ་བར་པ་ཙམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཐབས་མེད། དེ་གཉིས་སྐྱེས་ནས་མཐའ་མ་གསུམ་པ་མ་སྐྱེས་ན་ཟིན་པ་བརྟན་བྱེད་ཀྱི་མན་ངག་སྒོམ་དགོས་པས། ཉམས་འདི་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་དྲིས་ནས་ལན་དང་ལྟག་བསྟུན་སྐྱོན་སེལ་བ་དང་བོགས་འདོན་ལུགས་མ་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་ཐོག་མ་ནས་འདི་ལྟར་ཡོང་བྱས་ཚེ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེས་བྱ་བའི་རྫུན་དང་གོ་བའི་འོལ་ཚོད་བྱེད་ཉན་ཡོད་པས་རིམ་གྱིས་གོ་ཉམས་དང་བསྡུར་གྱིན་ཆོས་ཐུན་འདི་སྟོན། གནས་པ་གསུམ་པོའི་རྟགས་དང་འཆར་ལུགས་རྣམས་མ་བྱུང་བར་གོང་གི་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་ཐུན་འདི་མི་སྟོན། འདིས་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་དྲི་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ཟིན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ལ། སེམས་བཅིང་བ་དང་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དགུའོ། །དང་པོ་ལ་སྟེང་དུ་བཅིང་བ། འོག་ཏུ་བཅིང་བ། སྤེལ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文的完整直译：
如此，依靠修习使未把握的把握之口诀，三种安住会依次显现。首先，在心尚未牢固安住所缘时，只是初步把握。然后，当觉知稍微提升时，似乎比以前有更多的妄念，但实际上这不是增多了。以前因为没有禅修，即使生起妄念也未察觉。现在由于心平等安住，觉知提升而能察觉。对此，不要追随妄念的脉络，只需安住，妄念就不会向下流散，生起的都能认知。不需缩短禅修时间，觉知似乎变得清晰明亮，如果禅修相续不断，这就是第一种安住，如同从陡峭山崖流下的水。若感觉自己被陡峭山崖上伴随波浪的水流卷走，那不是。若对此毫不在意，那才是。按照上述方式观察，妄念会逐渐细微静止，进入无念的状态。虽然偶尔会冒出一些念头，但它们不会连续，就像雪落在热石上那样消失。如果妄念轻微活动但数量有限，自己的禅修相续一个接一个地进行，这就是中间安住，如同河流平缓流动。如果感觉自己站在远处不能清楚看到其流动方式，那不是。如果感觉站在河边能看清，那才是。继续如上修持，粗细妄念断绝，持续安住于无念状态。身体感觉舒适或不察觉其存在，气息进出停止或不察觉，心安住于乐明无念状态。在后得阶段，若不仔细观察，无法把握对象的细节，不被散乱所吸引，似乎变得极为健忘，即使不特意禅修也自然进入禅定状态，具有清晰度，如同无云晴空中心一样清澈明亮，若生起这种深浅一致的体验，这就是最后安住，如同不动的海洋。这不是黑暗中的海洋，而是白昼的海洋。这是禅定的正行，若长时间保持，会生起神通等，成为见真谛的基础。
当这三种安住中的任何一种生起时，通过指认，能认识自心，找到交汇点，断除增益。若未生起就指认，会因渴望而误入歧途。第一种安住不足以解决小问题。在一次教授中，最后一个修行者至少也要生起中间安住。如果前两种已生起而第三种未生起，则需修持使把握稳固的口诀。关于这些体验，应先询问它们最初是如何生起的，然后根据回答和后续情况排除过失并指导提升方法，而非从一开始就说"它应该这样生起"，否则即使未生起也会假称已生起，进行猜测推测。因此，应该逐渐将理解与体验比较，同时教授这一法门。在这三种安住的标志和显现方式未出现前，应该让修行者努力专注于上述所缘，而不教授这一法门。这适用于下文将出现的所有障碍排除、增益提升和问题。第三十二法门。
二、使已把握稳固，包括：束缚心和使心安住的九种方法。首先，向上束缚，向下束缚，交替瑜伽。


 །དང་པོ་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་བཞི་པའི་ལྟེ་བར་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་དངུལ་ཆུ་ལྟ་བུ་དཀར་ལ་འཚེར་བ་སྣུམ་ལ་འདྲིལ་བ་སྲན་མ་ཙམ་ཞིག་བསམས་ལ་རླུང་ཚུར་བཟུང་ལ་ཕྱིར་གཏོང་བ་དང་མཉམ་དུ་ཐིག་ལེ་དེ་ཚངས་བུག་ནས་སོང་སྟེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་མཐོན་བོར་གནས་པར་བསམས་ལ་ལུས་གནད་དང་ལྟ་སྟངས་སྟེང་དུ་གཅུན། སེམས་གཟེངས་བསྟོད། རིག་པ་ཧུར་བཏོན་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གཙུག་རྒྱན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མིན་དུ་སེམས་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གསུམ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་དགུ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ནི། སྙིང་གར་པདྨ་ནག་པོ་འདབ་མ་བཞི་པ་ཁ་འོག་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་ལྟེ་བར་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་སྲན་འབྲུ་ཙམ་མམ་ཅི་རིགས་པ་བཀོད་དེ་བ་ཐག་བཞིན་དུ་འཁྲིལ་ནས་གསང་བ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་དལ་བུས་ལོག་གི་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་མང་པོའི་མཐར་ལྗིད་ལྕི་བའི་རྣམ་པས་གནས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །སྲིན་ཞལ་བསྡམ། ལུས་གནད་ལྟ་སྟངས་ཆ་ཆ་ནས་ཐུར་དུ་དབབ། འདི་ལ་ནི་ས་འོག་གི་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ། གསུམ་པ་ནི་རང་གི་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་སེམས་མཐོ་ན་སྨད་པ་དང༌། དམའ་ན་བསྟོད་པའི་དམིགས་པ་འདི་གཉིས་སྤེལ་མར་བསྒོམས་པས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་ལོ།ཆོས་ཐུན་སོ་བཞི་པ། དམིགས་པ་སུམ་བཅུ་པའོ། ༈ །གཉིས་པ་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་གང་ཞེ་ན། དེའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསུངས་པའི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་ནི། འཇོག །ཀུན་ཏུ་འཇོག །ངེས་པར་འཇོག །ཉེ་བར་འཇོག །དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། མཉམ་པར་འཇོག །ཅེས་པ་རྣམས་ལས་དང་པོ་ནི། དམིགས་པ་གང་རུང་ཞིག་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་འཇོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཉིད་རྒྱུན་མཐུད་དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་མོད་ལ་དྲན་པས་བཟུང་སྟེ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །བཞི་པ་ནི། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དེའང་སྔར་གྱི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསྲེས་ཏེ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་གནས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་རྣམས་གསལ་བར་དྲན་པས་དགའ་སྤྲོ་བསྐྱེད་དེ་དེའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི། གང་དང་གང་ལ་འཕྲོ་བའི་རྐྱེན་དེ་དང་དེའོ་ཞེས་ངེས་ཤིང་དེ་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བའོ། བདུན་པ་ནི། བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཡེང་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཅིའང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་སྟེ་རང་གྲོལ་དུ་བྱ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་མཐུས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་ཅིང་འབད་རྩོལ་དྲག་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའོ། །དགུ་པ་ནི། མཐར་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་ལྔ་པ། དམིགས་པ་སོ་གཅིག་པའོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
首先，观想自己心间有一朵四瓣白莲花，在其中心有一颗白色明点，如水银般明亮闪烁，光滑圆润，大小如豌豆。然后吸气，在呼气的同时观想此明点从梵穴出去，安住于高远的虚空境界中。保持身体姿势和向上注视的目光，提升心志，振奋觉知，长时间修持。这称为"大梵顶饰三摩地"，是色究竟天中摄持心的殊胜三摩地修法。第三十三法门，第二十九个所缘。
第二，在心间观想一朵四瓣黑莲花，花朵向下，在其中心放置一颗如豆粒大小或适当大小的黑色明点。观想它如绳索般盘旋，从秘密处向外出现，然后缓慢地向下方延伸，最终以沉重状态安住于数由旬之外。将心一缘安住于此，收紧下唇，身体姿势与视线都完全向下。这称为"地下行三摩地"。
第三，根据自己的情况，当心过高时使用向下引导的所缘，当心过低时使用向上提升的所缘，交替修习这两种观想，能生起一心专注的三摩地，并消除各种过失。第三十四法门，第三十个所缘。
第二，心安住的九种方法是什么？这是世尊在《宝经》中宣说的心安住的九种方法：安置、持续安置、确定安置、近安置、调伏、寂静、近寂静、专一化、平等安置。
其中第一，是将心一缘专注于任何所缘而安置。
第二，是延续此状态并使之长时间安住。
第三，若有妄念散乱，立即以正念摄持而平等安置。
第四，将已平等安住的心融入先前的安住状态中而平等安置。
第五，忆念心安住的各种功德而生起欢喜，安住于此境界中。
第六，辨别各种散乱的因缘，止息对它们的执著而安住。
第七，对贪欲等散乱之因和不悦等感受作为散乱之果，无论何种都要认出其各自本质，令其自解脱。
第八，通过如此修习之力，心自然进入所缘，不需剧烈努力而安住。
第九，最终平等安住，无有已安住与未安住的散乱。
这些就是心安住的九种方法。第三十五法门，第三十一个所缘。


། ༈ །།སེམས་འཛིན་གྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པའི་སོ་པ་བཀོད་དེ་བྱིང་རྨུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འདུག་གམ་མི་འདུག་ལྟ་ཞིང་མི་འདུག་ན་དེ་ཀར་འཇོག་པ་དང༌། འདུག་ཚེ་སྐྱོན་སེལ་དགོས་ཤིང་སྐྱོན་དེའང་སྤྱིར་སེམས་མི་གནས་པ་སྒོམ་མི་སྐྱེ་ཚད་མི་རྟག་འཆི་བ་མ་དྲན། ཆོས་བརྒྱད་མགོ་མ་སྙོམས། མོས་གུས་རྣལ་མ་མ་སྐྱེས། སྙོམས་ལས་དང་ལེ་ལོར་ལས་ཏེ་བདག་འཛིན་མ་སྤངས་པས་ལེན་པ་ཡིན། དེའི་གཉེན་པོར་སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད། ཚེ་འདིའི་འཁྲི་བ་བཙན་ཐབས་སུ་བཅད། འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས། བླ་མ་རྗེ་ལ་སྙིང་ཁུང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་མོས་གུས་བྱ། སྒོམ་སྲན་བསྐྱེད་བདག་ལས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒོམ་སྐྱོན་སེལ་ཐབས་ནི། སྒོམ་སྐྱོན་བྱིང་རྨུགས་རྒོད་དང་གསུམ། །བྱིང་ན་འདུག་ས་བསེང་བར་བྱ། ཆུ་ལྕག་བཏབ་དང་བྱབ་པར་བསྒོམ། །རྨུགས་ན་གློ་ཁར་སེར་བུ་བརྡེག །ཅེས་གསུངས་པས། ཤེས་པ་བྱིང་ན་ས་མཐོ་ས་དང་སྣང་གཡེལ་ཆེ་སར་བསྡད་ཕོ་བ་དགྱི་ལོག་བྱ། སྒལ་ཚིགས་བསྲངས་ལ་རིག་པ་དར་དང་ལྡན་པས་མིག་ཕ་རིའི་རི་རྩེ་ལ་གཏད་དེ་དངོས་སུའང་ཆུ་ལྕག་འདེབས་ཤིང་དམིགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཏབ་པར་བསྒོམ། ལྷག་པར་བླ་མ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བསྒོམས་ནས་རིག་པ་དར་དང་ལྡན་པས་གསོལ་བ་དྲག་འདེབས་བྱ། ས་བསིལ་སར་སྡོད་ཅིང་གིས་སྲབ་པར་བྱ། ཐུན་བསྟུང་གིན་བསྒོམ། སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད། བཟའ་བཏུང་མ་མང་བ་བྱ། མེ་དང་ཉི་མ་ལ་མི་སྡོད། འཁྲུལ་འཁོར་དྲག་པོའང་བྱ་ཞིང༌། སྐབས་སུ་འཆག་ཅིང་ངལ་གསོས་ལ་དྲན་འཛིན་མ་དོར་ཙམ་བྱ། གོང་དུ་བསྟེན་པའི་ཚངས་པའི་གཙུག་རྒྱན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་བྱ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱིང་རྨུགས་སེལ་ཞིང་སེམས་རྣལ་དུ་ཕེབས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒོད་ན་ཤེས་པ་གློད་ལ་ཁ་ཟས་བཅུད་ཅན་ཟ། བསྐུ་མཉེ་བྱེད། གོས་དྲོ་བར་བྱ་ཞིང་སེམས་དམིགས་རྟེན་གང་རུང་ལ་གནས་གང་ཐུབ་ཏུ་འཇོག །སྐབས་སུ་ངལ་གསོ། །གལ་ཏེ་མ་ཐུབ་པར་འཕྲོ་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོའམ། ཆོས་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོ་གཞིག །དང་པོ་ལྟར་ན་དགྲ་ཕྱོགས་སམ་གཉེན་ཕྱོགས་སམ་ནོར་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོ་ཞེས་བརྟགས་ནས་དེ་དག་གང་དུ་འཕྲོ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། ནང་དུ་རང་རྒྱུད་མ་ཐུལ་ན་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དགྲ་བཏུལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་གི་ཉམས་རྟོགས་མི་སྐྱོང་ན་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཉེན་བསྐྱངས་ཀྱང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནོར་རྫས་ནི་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བསམས་ཀྱང་དོན་མེད་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་བསྒྱུར་ཙམ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པས་སེམས་རྣམ་གཡེང་དང་ཆོས་མིན་གྱི་བྱ་བ་གང་ལའང་མི་འཇུག་པ་ཞིག་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་དྲན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཐོས་བསམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སེམས་པའམ་མཁས་བཙུན་བཟང་བ་སོགས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་ཞེས་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེའང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། སྔགས་སུ་སྨྲ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང༌། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ། །རང་རང་གཞུང་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིས་ནི། །འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེ་འདོད་བྱུང་བས་འོད་གསལ་མ་མཐོང་བསྒྲིབས། །རྟོག་པས་བསྲུང་སྡོམ་དམ་ཚིག་དོན་ལས་ཉམས། །ཞེས་ཏཻ་ལོ་པས་བཤད་པ་ལྟར་རོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
在摄心的一切阶段，都应设立正念守门人，观察是否有昏沉、睡眠等过失存在，若不存在则如实安住，若存在则需要消除过失。这些过失通常是因为心不安住、禅修不生起、不忆念无常死亡、八世间法不平等、未生起真正的敬信、懈怠和懒惰、未舍弃我执而产生的。作为对治，应生起厌离心，强行切断今生的牵连，扭转对轮回的贪恋，使八世间法平等，从内心深处向上师祈祷并生起敬信，培养禅修耐力，修持爱他胜于自己的菩提心尤为重要。
特别是消除禅修过失的方法："禅修过失有昏沉、睡眠和掉举三种。昏沉时应提高坐处，泼水、拍打并观想。睡眠时应在胸前拍击微风。"如是所说。当心识昏沉时，应坐在高处和光线明亮处，翻转腹部，伸直脊柱，以敏锐的觉知将目光投向对面的山顶，实际上泼洒冷水，也观想如此做。尤其应观想上师在前方虚空中，以敏锐的觉知强烈祈祷。应坐在凉爽处，穿薄衣服，缩短禅修时间，生起厌离和出离心，不要过食，避免靠近火和阳光，也可做猛烈的气功，偶尔行走休息但不要丢失正念。也可修持前述的大梵顶饰三摩地。这样做能消除昏沉睡眠，使心恢复正常。
掉举时，应放松心识，食用有营养的食物，进行按摩，穿暖和的衣服，尽可能将心安住于任何所缘上，适时休息。若仍无法控制而散乱，应考虑是向非法方面散乱还是向法方面散乱。如果是第一种情况，应观察是向敌人方面、亲友方面还是财物方面散乱，并认识到无论向何处散乱都没有实义：因为若内心未调服，即使降伏外敌也无穷尽；若不修持自己的证悟体验，即使照顾外在亲友也无意义；财物如同虚空中的彩虹，瞬间无常，思考这些都无益。想到："我等进入佛陀教法，不仅仅是改变身体外表而已，需要一个不入散乱和非法行为的心。"应如此思维并生起正念。
如果是第二种情况，即思考闻思方面或"我是如此博学、善良、优秀"等等，这也无实义。如所说："此正等觉教法，仅靠闻思不能成就。"又如帝洛巴所说："咒语之说与波罗蜜多，律、经、论等，各自的教法与宗派见地，无法见到光明大手印。因欲望而不见光明被蒙蔽，以分别念护持誓言反失真义。"


 །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མ་དྲན་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་བློ་མ་ལོག་པར་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བཅིངས་ན། མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་ཁྱུར་མི་ཚུད་པས་དེ་ཕྱོགས་ལ་འཕྲོ་བ་འབད་དེ་སྤངས་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་སེམས་རང་མལ་དུ་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོས་པ་རྣམས་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཐག་བཅད་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང༌། གོང་གིས་འོག་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དེའང་བྱ། བྱིང་བ་ནི་གཉིད་མི་བྲོ་ཡང་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་མེད་པའམ་རྨུགས་པ་ནི་གཉིད་རྨུགས་སུ་འཐིབས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་འགྱུས་པའང་མི་ཚོར། ཉམས་བཟང་ངན་ཀྱང་ཤན་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གོང་གི་དམིགས་པ་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་དང་རང་གི་མལ་སའི་ལོགས་སུ་བུག་པ་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཚུར་རླུང་འབྱུང་བ་ལུས་ལ་བོག་བར་བྱས། བྱིང་རྨུགས་ཀྱི་རྒྱུའམ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་དུ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡིན་པས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་ཤིང༌། ཡིག་བརྒྱ་དང་རྡོར་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་བཟླས་སྡིག་བཤགས་སོགས་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང༌། མཆོད་རྟེན་ལ་སྐུ་ཕྱིས་དང་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སེལ་ལོ། །ཡང་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལོགས་སུ་མི་བཙལ་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་དེ་རང་སེམས་སུ་ཤེས་སམ་སེམས་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་སེམས་མི་ཟིན་ཀ་མེད་ཡིན། དེར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་ང་ལ་སྒོམ་བྱུང་ང་རྟོགས་ལྡན་ཡིན་སྙམ་པ་འོང་ཡང༌། རྗེ་ལ་གསོལ་བ་མ་ཐེབས་ཤིང༌། །ཞེན་པ་གཏིང་ནས་མ་ལོག་ན། །སྒོམ་ཉམས་བཟང་ཡང་ཉུང་མའི་གཡོས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྒོམ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་མོས་གུས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་དང་ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་རི་ཁྲོད་འགྲིམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། མོས་གུས་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོམ་དེ་མགོ་མེད་ཡིན། ཞེན་པ་མ་ལོག་པའི་སྒོམ་དེ་རྐང་མེད་ཡིན། མགོ་རྐང་མེད་པའི་ལུས་དེས་ཅི་ཡང་མ་བཏུབ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཤར་བའི་མཐུ་ལས་འདོད་ཡོན་ལ་ཞེན་པ་ལོག །ཟས་ཀྱང་ཟ་མི་དགོས། དབུགས་འགྱུ་བའང་མི་ཚོར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའང་འདི་ཀ་ཡིན་སྙམ་པའི་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེ། བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོང༌། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱང་འཆར་བས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་འདི་ལོ་རེ་བསྐྱངས་ན་ཕྱིས་རྟོགས་པ་ཐོབ་ནས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། ཞི་གནས་བརྟན་པའི་ཚད་རབ་རླུང་དང་ལུས་འགྲོ་འོང་དང་ཡོད་པ་མི་ཚོར། འབྲིང་བརྟགས་ན་ཚོར། ཐ་མ་རླུང་འགྲོ་འོང་དང་ལུས་ཀྱི་ལྕིད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་དྲུག་པའོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
若不忆念无常死亡，对轮回未生厌离，被八世间法所束缚，则不能归入智者、善人、贤者之列，因此应努力断除向这方面的散乱，如上师口诀所说那样，将心安置于自然状态中，应如此思维。因此，应断定散乱的妄念无有实义，一心专注于三摩地，也应修持前述的地下行三摩地的所缘。昏沉是虽不困倦但缺乏觉知的清明度，睡眠则是陷入昏睡状态，在这种状态下甚至察觉不到妄念的活动，也无法辨别体验的好坏。作为对治，应采用前述的所缘和行为，并在自己住处的墙壁上开一个孔洞，让风从那里进来吹拂身体。昏沉睡眠的原因是在前世诽谤上师三宝，应在殊胜所依前忏悔，精进修持百字明和金刚萨埵的观想、念诵、忏罪等，并擦拭佛塔、顶礼、供养等，以此消除。
或者，不必另寻昏沉掉举的对治，而是观察其本性，了知其为自心或证悟心离戏论为空性，则昏沉掉举的意识将不被舍弃而显现为智慧。这使心必然得到把握，由此生起乐、明、无念三种体验，虽然会生起"我获得了禅修体验"、"我是觉悟者"的念头，但如所说："未向上师作祈请，贪执未从根本转，虽有好的禅修体验，如同木柴燃烧。"因此，在保持禅修时，虔诚祈祷和扭转今生贪执，游历寂静处极为重要。没有生起敬信的禅修如同无头，未转贪执的禅修如同无足，无头无足的身体无所作为。
如此，依靠乐明无念的体验之力，对欲妙的贪执转变，甚至不需要吃饭，也感觉不到呼吸的进出，生起"佛陀的意趣正是如此"的强烈喜悦感，对上师生起"确实是佛"的大确信，也会显现有漏神通和神变等，但不应执著于此。如果保持这种一心专注的体验一年，后来获得证悟后，会变得稳固。止观稳固的标准：上等是不觉察风和身体的活动与存在，中等是观察才察觉，下等是风的进出和身体的重量不造成障碍。第三十六法门。


། ༈ །།གསུམ་པ་བརྟན་པ་བོགས་དབྱུང་བ་ནི། དང་པོར་རང་གི་མིག་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་གང་གསལ་བ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད། དེ་གསལ་ནས་གཟུགས་མཐོང་ཚད་ལ་གཏད། དེ་བརྟན་པ་ན་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་དང་སྣའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་དྲི་དང་ལྕེའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རོ་དང་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རེག་བྱ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་གང་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་ཆགས་སྡང་དུག་ལྔ་སོགས་དང༌། བླང་བྱའི་རྟོག་པ་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་སོགས་ཡིད་ཡུལ་དུ་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་བ་ཞིག་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་བཞག་གོ་ཁ་ཅིག་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་དེ་ནན་གྱིས་བཀག་དགོས་ཟེར་ཡང༌། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྟོག་པ་མང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་དཀའ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་དེ་རང་གི་ཐོག་ཏུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་བཙན་གྱི་བཞག །དྲན་ཐག་མ་ཆད་པར་རྟོག་པ་འགྱུས་ཚད་འགྱུ་རུ་བཅུག །རྒྱ་ཡན་དུ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཤོར་བར་གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ངོས་བཟུང༌། ཡང་ཅུང་ཟད་ངལ་བསོ། །ཡང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་རང་སེམས་འཛིན་གྱི་རྟེན་དུ་སོང་ནས་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་དེ་གནས་པ་མི་རེ་བ་ཡོང༌། དེ་མ་བྱུང་བར་ད་རུང་རྟོག་པ་མང་དུ་སོང་ན་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་མ་ཡེངས་པར་བསྐྱངས་པས། སྔར་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་དང་ད་ལྟ་རྟོག་པ་ལ་ལྟ་བ་ཁྱད་མེད་པས་དེ་ཉིད་སེམས་འཛིན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གང་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་དེ་ཉིད་ལ། །ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར་དེ་བཞིན། །དེ་ཡི་དེ་དག་ལས་ངེས་འབྱུང༌། །ཞེས་དང༌། ཧེ་བཛྲ་ལས། ནགས་བུས་འཇིག་རྟེན་འཆིང་འགྱུར་ལ། །འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། བློ་རྣམ་རྟོག་ལ་སྡང་བྱར་མི་འཛིན་ཞིང༌། །མི་རྟོག་པ་ཆེད་དུ་མི་སྒྲུབ་པར། །དྲན་པའི་རྒྱང་སོ་ཞིག་ཚུགས་ལ་ཞོག་དང༌། །སྒོམ་ཞི་གནས་གྱི་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐུན་བསྟུང་གིན་མཐུད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་སྒྲིམ་གློད་གཉིས་ཀྱང་སྤེལ་མར་བྱ་སྟེ། བསྒྲིམ་པ་ནི་དམིགས་པ་གང་རིག་གཅིག་ལ་གྲིམ་ཀྱིས་བསྒྲིམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཡེངས་སུ་མི་འཇུག་ཁ་མིག་དང་རྣ་མཆོག་ཚུན་ཀྱང་ཀྲོང་གི་ཡོང་ལུས་ཀྱང་ཉྭ་བཞི་གྲིམས་ཀྱིས་འགྲོ། །ལེགས་པར་འཇུར་བཏབ་སྟེ་སྒོམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཁྲོམ་གསེབ་ནས་རྐུན་བུ་ངོས་འཛིན་པའམ་རྒྱང་མིག་གིས་རྟ་བ་གྲངས་སུ་འདེབས་པ་ལྟ་བུ་ཟམ་པ་མདའ་གཅིག་མའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་དང་མར་ཁུས་གཞོང་པ་གང་བ་འཚོ་བ་ལྟ་བུར་བསྒྲིམ་པའོ། །གློད་པ་ནི་སྒོམ་གྱི་རྩོལ་བརྒྱངས་ཀྱིས་བསྐྱུར་བ་འདྲ་ཞིག་བྱ། །དོན་ལ་བསྐྱུར་བ་ནི་མིན་བཟོ་མེད་བདག་མེད་དུ་ཕྱལ་གྱིས་བཏང་ལ་མ་ཡེངས་ཙམ་དྲན་པ་ཡུད་དེ་བྱ། ཐུན་ཡང་ཅུང་བསྲིངས་ལ་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་དེ་དཔེར་ན་ལས་ཟིན་ནས་བློ་བདེ་བའམ་ན་མེད་ལ་སོང་ནས་བློས་བསྐྱུར་བའམ་སོགས་ཕོན་ཐག་པ་ཆད་པ་དང་བུ་ཆུང་ལྟོས་འགྲངས་པ་དང་ཉི་ཟླ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་དང་མར་མེ་རླུང་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་གློད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་སོ་སོར་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་བདུན་པ། དམིགས་པ་སོ་གཉིས་པའོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
第三、稳固后的提升：首先，将心一心专注于出现在自己视野中任何清晰可见的形象，无论好坏。当此形象变得清晰后，专注于所有可见的形象。当这稳固后，以耳朵所闻的声音、鼻子所嗅的气味、舌头所尝的味道、身体所触的感觉和意识中所生起的任何法作为所缘，一心安住。特别是，对于应当舍弃的念头如贪嗔五毒等，应取的念头如布施等善法，以及无记的念头等，无论意识中生起何种妄念，都应一心专注安住。有些人说应当强行抑制应舍弃的念头，然而这样做会因妄念增多而难以生起三摩地。因此，无论生起何种念头，不要视念头为过失，而是在念头上放松安住，不失正念，允许所有活动的念头活动，不让任何一个念头漫无目标地散失，认出每一个生起的念头，之后稍作休息。
通过如是修习，妄念会成为摄持自心的基础，妄念断绝，生起不间断的安住。如果这种情况未出现而妄念反而增多，也不要视为过失，只要保持不散乱地修持。因为之前观看对象和现在观察念头没有差别，这就成为最殊胜的摄心方法。《经庄严论》中说："因为正确趣入贪等本身，所以从中解脱，同样地，必从它们出离。"《黑金刚经》中说："以爱欲缠缚世间，正以贪欲得解脱。"胜者杨贡巴说："不要将意识分别念视为应厌恶之物，也不要刻意追求无分别，只要设立正念哨所而安住，禅修止观就会成功。"这就是其义。
此外，缩短修持时间并持续修持很重要，紧松两者也应交替运用。紧是对一个所缘专注收摄，一刹那也不令散乱，口、眼乃至耳朵都变得警觉，身体也变得四肢紧绷。好好专注修持，就像在人群中识别小偷，或用望远镜数马匹，就像走在单木桥上或搬运盛满酥油的容器一样紧张。松是似乎放弃禅修的努力，实际上并非放弃，而是无造作、无我地松开，只需不散乱地保持短暂的正念。还要稍微延长修持时间，身心内部放松，例如完成任务后的轻松，或摆脱疾病后的放松，或断绳子，或婴儿吃饱，或日月脱离云层，或灯火脱离风一样放松。通过这两种方法各自消除昏沉和掉举的过失。第三十七法门，第三十二个所缘。


 །འདིའི་ཀ་ནས་ན་པའི་བར་གྱི་དོན་ཚན་འདི་རྣམས་ངེས་པར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་སྟོན་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཉམས་དང་རྟོག་པ་གོ་བ་སོགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་བྱུང་བའི་རིགས་ཅན་ལ་གེགས་སེལ་དང་བོགས་འདོན་ལུགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་སྟོན་དགོས་ལ། དེའང་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་དྲི་བ་བྱས་ནས་ཁོའི་རྒྱུད་ཚོད་ལ་རྟགས་འཆར་ཚུལ་ལ་དཔགས་ཏེ་གང་འགབ་སོ་སོར་སྟོན་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་ཉམས་ལེན་གཞུང་མ་མི་བྱེད་པའི་ཐོབ་ལོ་ཙམ་གྱི་རིགས་ལས་བཤད་ཀྱང་ཆོག །ནན་གྱིས་འཆད་དགོས་པ་བྱུང་ན་གོ་མི་གོ་ཙམ་དུ་ལུང་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་ཞིབ་ཆར་བྱས་ཏེ་འཆར་ཚུལ་འདི་བཞིན་ཡོང་ཞེས་ཐོག་མ་ནས་བཤད་པར་བྱས་ཚེ་ཆོས་རྒྱུས་ཅན་དྲེད་པོར་ཤོར་ནས་རྟིང་སོར་གཞན་གྱིས་ཁྲིད་འདེབས་པ་ལའང་གནོད་པས་དབང་པོ་དང་དུས་ཚོད་ཤེས་པས་སྟོན་ནོ།། ༈ །།ཀ ཡང་ཁ་ཅིག་སྒོམ་དུས་སུ་ཉམས་བཟང་བཟང་པོ་ཞིག་འདོད་པས་བློས་བྱས་ཀྱི་གསལ་སྟོང་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་བཟོས་ཀྱིན་སྒོམ་པ་དེ་སྒོམ་འཇའ་ཚོན་མ་ཟེར། ངོ་སྤྲོད་སྔ་ས་ན་འདི་ཡོང་བས་སྒོམ་གྱི་གོ་མི་ཆོད། སྟོན་པའམ་ཆོས་རྒྱུས་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁོའི་བཤད་ཚོད་སྙན་སྙན་ཚོ་དང་མ་མཐུན་ན་ཁོ་མ་མགུ་ནས་བཅོས་སྒོམ་བྱེད་པ་དེ་གེགས་ཆེ་དེ་འདྲས་ཅི་ཡང་མི་བཏུབ་སྐས་གཤམ་ནས་མ་འཛེགས་པར་སྐས་མགོར་མི་སླེབ་པ་བཞིན་ནོ། དེའི་གེགས་སེལ་དུ་ཞེ་འདོད་སྐྱུངས། ཆེད་དུ་མ་སྒོམས། ཡིད་བཟོ་མ་བྱེད། ཐ་མལ་ལྷུཔར་སྐྱོངས། ཁྱོད་ཀྱིས་དེས་ལོད་དུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་རི་ཤི་ཞེས་བརྗོད། ཁ ཡང་ངོ་སྤྲོད་སྔས་པ་འགའ་ཞིག་སེམས་འདི་ག་སངས་རྒྱས་ཡིན་མ་བཅོས་པར་ཞོག་བྱས་པས་ཁོ་རང་གི་རྣམ་རྟོག་རྒྱ་ཡན་དེ་ག་སངས་རྒྱས་ཡིན་སྙམ་ནས་རྟོག་པ་ཐོ་ཅོ་ལ་རེ་ལ་ཉམས་མྱོང་ཆང་ལ་རེ་བ་ཞིག་ཡོང་འདུག་པ་སྔ་མ་བས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ལ་གོ་ཆ་དང་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་སྒོམས། ཆོས་སྐད་མ་མཐོ། ལག་ལེན་ལ་རེམ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ག ཡང་སྒོམ་ལེགས་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཀྱང་མ་བསྐྱངས་པར་ལད་ན་སྒོམ་བདག་མེད་པ་ཟེར། དེ་ལ་གཉུག་བསྲིངས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཇེ་ཆེར་ཐོངས་ལ་སྒོམས་ཞེས་བརྗོད། ང་ ཡང་ལན་རེ་དགའ་རབ་རེ་བྱུང༌། དེ་རྟིང་འགྲིབས་པས་ཡི་མུག་སྟེ་སྔུན་མ་དེའི་ལད་མ་བཟོས་ཀྱིན་སྒོམ་དེ་མ་བྱུང་བས་སྡུག་ཐག་ཆོད་ནས་གོ་ཆ་ཆེས་ན་ཁམས་འདུས་ཡོང༌། ཆུང་ན་སྐྱིད་ཆོས་རེ་ལ་ཁ་ལྷན་གྱིས་འབྱར་ནས་འགྲོ། དེ་ལ་ངན་དུས་དེར་བཟང་པོ་མ་འདོད་ངན་པའི་ཉམས་དེ་རང་ལ་ལྟོས་ཀྱིན་སྐྱོངས་དང་བཟང་པོ་དེ་བས་ངན་པ་དེ་སྐྱོང་སླ་ལ་དྲིལ་ཐུབ་བ་ཞིག་ཡོང་བས་འདི་རྩལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། ཅ ཡང་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་མ་པ་དེ་ཏིང་པ་བཅོས་དགོས་པ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་གིན་དེ་བཅོས་པའམ་རྟོག་པ་འོག་འགྱུ་ལ་ཤོར་ན་ཇེ་ལོད་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལ་མ་བདེ་བ་དེ་མ་བཅོས་པར་དེ་ག་ལ་བལྟས་ན་མདུད་པ་བཀྲོལ་པ་བཞིན་ལྷོད་ཀྱི་བདེ་ཆམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། ཆ ཡང་རྣམ་རྟོག་འགྱུ་དུས་མ་ཚོར། ཁོ་རང་མ་ཡེངས་པར་ཡོད་སྙམ། དར་གཅིག་ལ་ད་ཅི་ནས་འགའ་ཞིག་འགྱུས་འདུག་པ་མ་ཚོར་མ་ལེགས་སྙམ་ནས་སྔུན་མ་དེའི་ཕྱིར་སྟེགས་བྱས་ནས་བཀུག་གིན་སྒོམ་ལ་འཇིག་པ་སྐད་བྱེད་དོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
从这个字母"嘎"到"巴"之间的这些内容，不一定要按照顺序逐字地教授，而是根据修行者所生起的各种体验、领悟等情况，相应地教导排除障碍和增进修行的方法。这也如前所述，通过提问了解他的心相续状态和标志显现方式，针对各自情况适当指导。如果是不按照正规修行，仅仅自称已获得证悟的类型，也可以为他们解说。若需要强调解释，只应以经教方式大致讲解让他理解，而不要详细描述"修行将会这样显现"，因为若从一开始就这样教导，会使熟悉教法的人变得傲慢，甚至妨碍其他人的引导，所以应了解根机和时机来传授。
一、有些人在修行时渴望美好体验，故意造作特殊的明空感而修持，这称为"彩虹禅修"。过早指认这种状态会使禅修无效。若是想成为老师或精通佛法的人，当你的教导与他们预期的美好描述不符时，他们会不高兴并进行造作的禅修，这是很大的障碍，这样做毫无用处，就像不从梯子底部攀登而无法到达梯顶一样。消除这种障碍的方法是：减少欲望，不要刻意修习，不要心意造作，以平常心轻松修持。告诉他："你这样只会越来越松散，不会有所进步。"
二、有些过早得到指认的人听说"这心就是佛，无须造作而安住"后，认为自己放任的妄念就是佛，变成了妄念喧嚣、体验依赖酒精的状况，这比前一种更糟。对此应告诉他："发起盔甲般的勇气和毅力，一刻不散乱地修行。不要高谈佛法术语，要注重实修。"
三、即使生起良好的禅修，若不持续修持而模仿，这称为"无主禅修"。对此应告诉他："延长自然状态，增强精进力而修持。"
四、有时会出现暂时的欢喜，之后退失而感到沮丧，不能再造作之前的体验而痛苦不堪，若穿戴过多的盔甲会精疲力竭，若太少则会被琐事粘住而离去。对此应告诉他："不要在低潮时追求好的体验，观察这个不好的体验并持续它，坏的比好的更容易保持和掌握，这实际上是更有力量的。"
五、有时刚刚入定就感到不舒适，好像需要调整，如果调整或让妄念向下流散，会越来越松散。对此应告诉他："不要调整那个不舒适感，直接观察它，就像解开结一样，会自然放松而舒适。"
六、有些人在妄念活动时没有察觉，认为自己没有散乱，过一会儿才发现："刚才有些念头活动了却没察觉，不好。"于是追逐先前的状态，这是在破坏禅修。
;


 །དེ་ལ་འགུགས་མཁན་དེ་ལོག་ནས་མི་འོང༌། འགུགས་མཁན་ཡང་རྟོག་པ། ངོ་ཤེས་ཀྱང་ཉིང་འཁྲུལ་ཡིན་པས་འདི་ལ་སྒོམ་ལྕགས་ཀྱུ་མ་ཞེས་བརྗོད། ཇ ཡང་འགའ་རེ་རྟོག་པ་འགྱུས་པ་ཚོར་ཡང་དེ་ཚོ་སྟོང་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་ཕཊ་རེ་རྒྱབ་ཀྱིན་རྟོག་པ་ཆ་ལང་ལ་གཏོང༌། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ལོད། དེ་ལ་རབ་རྟོག་པ་དེ་ཚོར་མ་ཐག་ང་ཡེངས་འདུག་སྙམ་པའི་སེམས་དེ་ཀ་ལ་ལྟོས། དེ་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱི་སྙིག་གི་འགྱོད་པ་མ་བྱེད་པར་ནམ་དྲན་ལ་ལྷོད་གློད་བཞག་པས་མདུད་པ་གྲོལ་བ་བཞིན་གྲོལ་འགྲོ། ཉ ཡང་འགའ་ཞིག་མ་ཡེངས་ཙམ་ལ་འཕྲོ་གཅོད། ཡང་གློད་པ་ནི་ཆུ་ནང་དུ་ཉ་བསྒུག་པ་ལྟ་བུའི་འཕྲོ་རྒོད་བྱ་བ་རྣམ་རྟོག་རྐུན་བུ་མ་ཚོར་བ་ལ་ཟེར། འདི་གློད་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་རིག་པ་འཇུར་ཐེབས་པ་གལ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད། ཏ ཡང་སྒྲིམ་པ་དེ་རྩོལ་བར་སེང་ན་གཤེད་ན་འབྲེལ་བའམ་ལུས་ངག་བསྡམས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་གློད་ནས་བསྒྱུར་བ་གལ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད། ཐ ཡང་འགའ་ཞིག་རྣམ་རྟོག་ལ་ག་ཤེད་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་མི་ཞིག་ནམ་དྲན་ཙ་ན་རང་གི་སེམས་དེའི་རྩར་སླེབ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཡུལ་དེ་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ན་ཡོད་སྙམ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་བཟོ་མེད་དུ་བལྟས་ཙ་ན་ཡལ་འགྲོ། དེའི་འཕྲོ་ལ་སྐད་ལྷང་བའམ་ལུས་ཚ་ཙག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སེམས་དེར་འགྲོ། ཡང་རྣམ་རྟོག་དོན་མེད་ཅིག་ཝལ་དྲན་ཡོང༌། ཡང་ལྟ་སྟངས་ཡུལ་དེར་ལྷན་ནེ་བསྡད་པ་སྙམ་བྱེད། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་རིག་པ་གང་སོང་དེར་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ། དེ་མ་བྱུང་ཀྱང་ཐུན་བསྟུང་གིན་ཡང་ཡང་ལྷོད་གློད་ཤིག་བཤིག་གིན་ཞོག །ད ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤྲེའུ་འདྲ་བས་སྤྲེའུ་ཞིག་ཁང་སྟོང་དུ་བཅུག་ན་སྐར་ཁུང་ཐམས་ཅད་ནས་ཉུག་ཉུག་བྱེད་ཅིང་མིའི་ལད་མོ་བྱེད་པ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་དེའང་མིག་གིས་གཟུགས་གཅིག་མཐོང་ན་དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱུག་ཅིང་ལད་མོ་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས་ཚོར་ཡང་དེ་དང་དེ་འདྲ་བར་རྒྱུག་ཅིང་ལད་མོ་བྱེད་པར་འདུག །དེ་ལ་ངོས་བཟུང་གིན་རང་ཐོག་ཏུ་བཞག་པ་ན་རྩལ་མྱུར་དུ་རྫོགས་འགྲོ་ཤིང་ཕྲ་ཞིབ་སྤུ་རྩེ་འགུལ་བ་ཤེས་པ་འདྲ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་ཚེ་མི་ཤེས་ཟེར་ནས་ལུད་རྒྱང་བ་དེ་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་གིན་སྐབས་རེར་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེར་སྒོམ་རེ་བཟོས་ཀྱིན་སྒོམ་པ་ནི་དྲན་པ་མཆོག་འཛིན་བློས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་ཟེར་བར་གདའ། ད་ལྟའི་སྒོམ་ཆེན་པ་ཕལ་ཆེར་འདི་ལ་བྱེད་དེ་དེ་ལ་ཡིད་བཟོ་དང་བཅོས་སྒོམ་མ་བྱེད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་ཞོག་ཅེས་བརྗོད། ན ཆུ་ནང་དུ་ཆུ་ཐིགས་པ་ལྟ་བུའི་འཕྲོ་རྒོད་ཟེར་ནས་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཚད་ཚོར་ནས་རྗེས་མེད་དུ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། བྱ་སྒྲོའི་རྩེ་མོ་རླུང་གིས་སྤུར་བ་ལྟ་བུའི་གཡོ་བུན་ལ་དྲན་པས་འཕྲལ་དུ་ཤེས་པ་བྱུང་ན་དེས་ནི་མི་སྟོངས་གདའ་འདི་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་དུའང་འགྱུར་རོ། །དགོས་བྱུང་ན་ཆོས་ཐུན་སོ་བརྒྱད་པའོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
对此，那个追逐者不会返回，追逐者本身也是妄念，虽然认识到却仍是双重迷乱，因此称之为"禅修铁钩不存在"。
七、有些人虽察觉到妄念活动，却认为"这些都是空性"，便大喊"啪"而放任妄念，这样更加松散。对此，最好是刚察觉妄念时就观察"我已散乱"的那个念头；即使做不到，也不要事后懊悔，只要在想起时轻松放下，就会如解开结一样解脱。
八、有些人只是保持不散乱就切断散乱，又说放松如同在水中等待鱼一样警惕，指的是没有察觉到盗贼般的妄念。这是过度放松的缺点，对此应说："保持警觉的觉知非常重要。"
九、如果紧张变成努力，像被追杀一样或身语过于约束，应告诉他："放松转变很重要。"
十、有些人当念起某个地方或人时，感觉自己的心已到达那里，或感觉观察的对象就在这里，无造作地看时它会消失。接着可能会出现响声或身体发热，心就会前往那里。然后又会突然想起无意义的妄念，又感觉停留在观察的对象上。对于这一切，最好是直接凝视觉知所去之处，它们会自解脱。即使做不到，也要缩短禅修时间，反复松开、解散而安住。
十一、意识如猿猴，若将猿猴放入空房，它会从所有窗户向外张望并模仿人类；同样，妄念见到一种形象就跟随并模仿，对声音、气味、味道、触感等也是如此跟随模仿。对此，应在认出它的同时安住于自身，这样力量会迅速耗尽，需要能够觉察到细微如毛尖动的意识。这种时候，说不懂而仅仅唉声叹气、放任自流，偶尔在观察对象上造作禅修，这被称为执著正念的造作禅修。现在的大多数禅修者都是这样，对此应告诉他们："不要心意造作和伪装禅修，一心专注地平等安住。"
十二、所谓水中水滴般的散乱是指察觉到每一个生起的妄念并无痕消失，以及鸟毛被风吹动般的动摇被正念立即觉知，这些是不会有损害的，这些也能成为止观的障碍消除和增上方便。如有必要，这是第三十八法门。


། ༈ །།གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མོས་གུས་ལ་རག་ལས་ཏེ། མོས་གུས་རབ་ལ་སྒོམ་རབ། མོས་གུས་འབྲིང་ལ་སྒོམ་འབྲིང༌། མོས་གུས་ཐ་མ་ལ་སྒོམ་ཐ་མ། མོས་གུས་གཏན་ནས་མེད་ན་སྒོམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་འདིར་སྒོམ་བཟང་ངན་མོས་གུས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས་པས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་མོས་གུས་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་གལ་ཆེ། དེས་ན་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སྒོམ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐུན་བསྟུང་བ་རང་གལ་ཆེ་སྟེ། ཐོག་མར་རླུང་འགྲོ་འོང་རེ་ལའང་ཐུན་རེ་ཙམ། དེ་རྟིང་ཇེ་རིང་ལ་བཏང་སྟེ་བཟང་གྱེས་གལ་ཆེ་བ་ནི་ཁ་ནང་མཚམས་གྲོལ་ཁ་དེར་ཉམས་བཟང༌། ཕྱིས་ཞུགས་མ་ཐག་དེར་ཡང་ཉམས་བཟང༌། ངན་ནའང་དེ་ཀ་ལྟར། ཐུན་ལའང་དེ་དང་འདྲ། ལར་མཚམས་མགོ་དང་ཐུན་མགོར་ལེ་ལོར་ཤོར་ན་ཇེ་ལོད་ཇེ་དཀར་འགྲོ་རྟིང་ལ་འཆོས་པའང་དཀའ་མོ་ཡོང༌། མགོ་དེར་ཉམས་ལེན་བསྟུངས་པ་རེ་བྱུང་ན་མཚམས་དང་ཐུན་མ་ཐོན་པར་སྒོམ་སླ་ཞིང་འཕྲོས་གཤིན་པ་ཡོང༌། དམིགས་པ་གཏོད་པ་དེའང་གང་ལ་གཏད་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་ཞིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཡུན་ཅི་རིང་དུ་གཏད་ཅིང༌། གལ་ཏེ་མ་གསལ་ན་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཁྲ་ལམ་གྱིས་གསལ་བཏབ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྒོམ་སྙམ་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་མ་བཅོས་པར་གློད་ལ་འཇོག །དེའང་སེམས་འཛིན་གྱི་མན་ངག་གི་མཐུས་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོ་བའི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པས་གྱི་ནར་ལས་པ་ཙམ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གྲངས་སུ་མི་ཚུད་དེ་དེ་ནི་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལའང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་དག་པའོ། །གང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུས་སེམས་སྐད་ཅིག་ཙམ་མམ་ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་བསྐལ་པའི་མཐར་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཞེས་པ་སེམས་ཉོན་མོངས་པའམ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་མ་ཞི་ཞིང་དགེ་བའི་ངོ་བོར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང༌། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞིང༌། ངོ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་པས་དབེན་པ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་སེམས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྐྱེ་སྟེ། ཕན་ཡོན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་རགས་པ་རྣམས་མགོ་གནོན་པའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་དགུ་པའོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
最殊胜的障碍消除和增进方法取决于信心恭敬：上等的信心导致上等的禅修，中等的信心导致中等的禅修，下等的信心导致下等的禅修。如果完全没有信心，即使修习也不会生起，因此禅修的好坏取决于信心的大小，从内心骨髓深处专注于祈请和信心非常重要。因此，初学者入禅修时，缩短修持时间很重要：开始时每次呼吸进出就是一个修持时间，之后逐渐延长，重要的是在良好状态下结束，因为闭关结束时体验良好，刚开始修持时也体验良好，不好时也是如此，修持时间也是这样。一般来说，如果在闭关开始或修持开始时陷入懒惰，会变得越来越松散、越来越糟，之后很难纠正。如果在开始时精进修持，即使不出闭关或修持时间未满，也容易修持且相续连贯。至于所缘对象，若所缘清晰且能一心专注，就应尽可能长时间地专注于此；若不清晰，应将所缘清晰地观想，心想"我要修持这样的对象"，然后不加造作地放松安住。
通过摄心口诀的力量使心近住称为止观，而仅仅由于未遇散乱因缘而处于自然状态，不能算入三摩地的范畴，因为这种状态在愚笨如羊的人也会出现，所以这是不清净的。无论通过瑜伽力使心一刹那或一天、一月、一年乃至一劫后获得一心专注，都可称为小、中、大等各种止观三摩地。"止观"一词是因为心息灭烦恼或妄念的相，并以善法的本质一心专注安住而得名。止观的因是依靠戒律，本质是远离烦恼的分别念，缘是从殊胜的心安住中产生，利益是镇伏粗大的烦恼和痛苦。第三十九法门。


། ༈ །།
དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་ལས། ཞི་གནས།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
进入正行，止观。
;


